Ευερέθιστο έντερο (σπαστική κολίτιδα): οι κατάλληλες αλλαγές στη διατροφή είναι πιο αποτελεσματικές από τη θεραπεία με φάρμακα

Δύο περιοριστικές δίαιτες ήταν ανώτερες στη μείωση των συμπτωμάτων σε σύγκριση με τη βελτιστοποιημένη φαρμακευτική θεραπεία σε ασθενείς με σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, σύμφωνα με αποτελέσματα που παρουσιάστηκαν στην Εβδομάδα Πεπτικών Νόσων (Digestive Disease Week) 2022.

Υπάρχουν πολλές διαφορετικές θεραπευτικές επιλογές που είναι αποτελεσματικές στην ανακούφιση των συμπτωμάτων του ευερέθιστου εντέρου (IBS). Η διαιτητική θεραπεία μπορεί πράγματι να ενθαρρυνθεί ως θεραπευτική επιλογή πρώτης γραμμής. Τα ευρήματα της μελέτης υποστηρίζουν τις τρέχουσες οδηγίες για τη θεραπεία του IBS, όπου η διάγνωση του IBS θα πρέπει να ακολουθείται από γενική παρέμβαση στον τρόπο ζωής και διατροφικές συμβουλές. Η φαρμακευτική θεραπεία θα πρέπει να καθοδηγείται από το προφίλ συμπτωμάτων και την προτίμηση του ασθενούς ως θεραπεία δεύτερης γραμμής.

Ο Nybacka και οι συνεργάτες του ανέθεσαν τυχαία σε 302 ενήλικες ασθενείς με IBS, οι οποίοι είχαν τουλάχιστον μέτρια σοβαρότητα συμπτωμάτων IBS (IBS-SSS 175), για να λάβουν μία από τις τρεις θεραπευτικές επιλογές για 4 εβδομάδες:

  1. μια δίαιτα με χαμηλή συνολική περιεκτικότητα σε υδατάνθρακες (LCD)
  2. μια δίαιτα που συνδυάζει τον περιορισμό ολιγο-, δι- και μονοσακχαριτών και πολυολών χαμηλής ζύμωσης (FODMAP) και παραδοσιακές διατροφικές συμβουλές (LFTD) ή
  3. μια στρατηγική βελτιστοποιημένης φαρμακευτικής θεραπείας (OMT)

Τα τρόφιμα παραδίδονταν στους ασθενείς εβδομαδιαία.

Οι ερευνητές βάσισαν τη φαρμακευτική θεραπεία (ΟΜΤ) στο κυρίαρχο σύμπτωμα IBS και στην προηγούμενη εμπειρία από τα φάρμακα που είχαν χορηγηθεί και αξιολόγησαν τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων του IBS πριν και μετά την περίοδο θεραπείας. Το ποσοστό των ασθενών με μείωση του IBS-SSS τουλάχιστον 50 χρησίμευσε ως το πρωτεύον τελικό σημείο.

Από τους τυχαιοποιημένους συμμετέχοντες, 295 συμπεριλήφθηκαν στην ανάλυση πρόθεσης για θεραπεία (ITT) και 272 ολοκλήρωσαν την περίοδο παρέμβασης.

Και οι τρεις παρεμβάσεις μείωσαν τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων του IBS (P <.001, εντός των ομάδων), αν και υπήρξε μεγαλύτερη αλλαγή στη σοβαρότητα στις δύο διατροφικές παρεμβάσεις σε σύγκριση με την OMT. Δεν υπήρχε σημαντική διαφορά μεταξύ των δύο διαιτών.

Τα αποτελέσματα από την ανάλυση έδειξαν ότι το 72% των ασθενών στην ομάδα LCD πληρούσαν το πρωτεύον τελικό σημείο, ακολουθούμενο από το 75% στην ομάδα LFTD και το 58% στην ομάδα OMT (P = 0,025). Επιπλέον, υπήρχε μεγαλύτερο ποσοστό ανταποκρινόμενων μετά από LCD και LFTD σε σύγκριση με το OMT (P = 0,042, P = 0,012, αντίστοιχα). Επιπλέον, ακόμη και με αυστηρότερα κριτήρια ανταπόκρισης (μείωση IBS-SSS 100 και 50%, αντίστοιχα) και αναλογία ασθενών με ήπια συμπτώματα IBS (IBS-SSS < 175) μετά την παρέμβαση, υπήρχε μεγαλύτερο ποσοστό ανταποκρινόμενων στις διατροφικές ομάδες.

Ωστόσο, θα χρειαστεί να αναλυθούν τα δεδομένα μακροπρόθεσμης παρακολούθησης για να βεβαιωθούμε ότι οι θεραπείες είναι ασφαλείς, αποτελεσματικές και εφαρμόσιμες στους ασθενείς. Θα χρειαστεί επίσης να διευκρινιστεί ποιοι παράγοντες πριν από τη θεραπεία μπορούν να προβλέψουν ένα θετικό αποτέλεσμα θεραπείας, προκειμένου να προσφέρουμε πιο εξατομικευμένη θεραπεία στους ασθενείς.

Τι είναι τα FODMAP;

Το “FODMAP” σημαίνει “ζυμώσιμοι ολιγο-, δι- και μονοσακχαρίτες και πολυόλες”.

Αυτοί είναι μη αφομοιώσιμοι υδατάνθρακες βραχείας αλυσίδας που είναι οσμωτικά ενεργοί, που σημαίνει ότι εισάγουν νερό στο πεπτικό σας σύστημα.

Επιπλέον, επειδή δεν είναι αφομοιώσιμοι, τα βακτήρια του εντέρου σας τους ζυμώνουν, αυξάνοντας την παραγωγή αερίων και λιπαρών οξέων βραχείας αλυσίδας.

Ως εκ τούτου, τα FODMAP είναι γνωστά  για την πρόκληση πεπτικών συμπτωμάτων όπως φούσκωμα, αέρια, πόνο στο στομάχι και αλλαγές στις συνήθειες του εντέρου που ποικίλλουν από δυσκοιλιότητα έως διάρροια ή συνδυασμό και των δύο.

Στην πραγματικότητα, περίπου το 60% των ατόμων με IBS έχουν αναφέρει ότι αυτοί οι υδατάνθρακες μπορεί είτε να προκαλέσουν είτε να επιδεινώσουν τα συμπτώματά τους.

Τα FODMAP βρίσκονται σε ποικίλες ποσότητες σε ένα ευρύ φάσμα τροφίμων. Ορισμένα τρόφιμα περιέχουν μόνο ένα είδος, ενώ άλλα έχουν πολλά. Οι κύριες διατροφικές πηγές των τεσσάρων ομάδων FODMAP είναι:

Ολιγοσακχαρίτες: σιτάρι, σίκαλη, ξηροί καρποί, όσπρια, αγκινάρες, σκόρδο και κρεμμύδι
Δισακχαρίτες: προϊόντα που περιέχουν λακτόζη όπως γάλα, γιαούρτι, μαλακό τυρί, παγωτό, βουτυρόγαλα, συμπυκνωμένο γάλα και σαντιγί
Μονοσακχαρίτες: τρόφιμα που περιέχουν φρουκτόζη, συμπεριλαμβανομένων φρούτων όπως μήλα, αχλάδια, καρπούζι και μάνγκο και γλυκαντικά όπως μέλι, νέκταρ αγαύης και σιρόπι καλαμποκιού υψηλής περιεκτικότητας σε φρουκτόζη
Πολυόλες: μαννιτόλη και σορβιτόλη στα μήλα, τα αχλάδια, το κουνουπίδι, τα πυρηνόκαρπα, τα μανιτάρια και τα μπιζέλια, καθώς και ξυλιτόλη και ισομάλτη σε γλυκαντικά χαμηλών θερμίδων, όπως εκείνα στα τσίχλα χωρίς ζάχαρη και τη μέντα

Βιβλιογραφία

Nybacka S, et al. Abstract 684. Presented at: Digestive Disease Week; May 21-24, 2022; San Diego

Massimo Bellini, et al.  Nutrients. 2020 Jan; 12(1): 148

Emma Altobelli, et al. Nutrients. 2017 Sep; 9(9): 940.

Jacqueline S Barrett. J Gastroenterol Hepatol. 2017 Mar;32 Suppl 1:8-10

Giulia Catassi, et al. Nutrients. 2017 Mar; 9(3): 292.

About Ηρακλής Αβραμόπουλος 873 Articles
Παθολόγος Διευθυντής Η Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Υγεία ΙΑΤΡΕΙΟ Νεαπόλεως 9 15123 Μαρούσι 2106867060 2106838742 6944881577 avramopoulos(at)medweb(dot)gr