Τα συντηρητικά χρησιμοποιούνται εδώ και δεκαετίες για να παρατείνουν τη διάρκεια ζωής των τροφίμων και να βελτιώνουν τη γεύση και την εμφάνισή τους. Ωστόσο, μια μεγάλη νέα γαλλική μελέτη προκαλεί έντονο προβληματισμό, καθώς δείχνει ότι η υψηλή κατανάλωσή τους μπορεί να συνδέεται με σημαντικά αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης σακχαρώδους διαβήτη τύπου 2.
Τι έδειξε η νέα μελέτη
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Communications και βασίστηκε σε δεδομένα περισσότερων από 108.000 ενηλίκων που παρακολουθήθηκαν για έως και 14 χρόνια στο πλαίσιο της γαλλικής μελέτης NutriNet-Santé.
Οι ερευνητές κατέγραψαν αναλυτικά τη διατροφή των συμμετεχόντων μέσω επαναλαμβανόμενων 24ωρων ημερολογίων διατροφής και εξέτασαν τη σχέση της κατανάλωσης συντηρητικών τροφίμων με την εμφάνιση διαβήτη τύπου 2.
Τα βασικά ευρήματα
-
Τα άτομα με τη μεγαλύτερη κατανάλωση συντηρητικών είχαν 47% υψηλότερο κίνδυνο να εμφανίσουν διαβήτη τύπου 2
-
Από τα 17 συντηρητικά που καταναλώνονταν συχνά:
-
12 συνδέθηκαν με αυξημένο κίνδυνο διαβήτη
-
-
Ο κίνδυνος παρατηρήθηκε τόσο:
-
στα αντιοξειδωτικά συντηρητικά
-
όσο και στα μη αντιοξειδωτικά
-
Ποια συντηρητικά φαίνεται να σχετίζονται περισσότερο
Μεταξύ των συντηρητικών που συνδέθηκαν με υψηλότερο κίνδυνο διαβήτη τύπου 2 περιλαμβάνονται ουσίες που χρησιμοποιούνται ευρέως στη βιομηχανία τροφίμων, όπως:
-
νιτρώδη άλατα
-
προπιονικό ασβέστιο
-
κιτρικό οξύ
-
φωσφορικό οξύ
-
σορβικό κάλιο
-
εκχυλίσματα δενδρολίβανου
Ο σχετικός κίνδυνος για ορισμένα από αυτά ήταν έως και διπλάσιος σε σύγκριση με όσους τα κατανάλωναν σπάνια.
Πώς μπορεί να επηρεάζουν τον μεταβολισμό
Αν και η μελέτη είναι παρατηρητική και δεν αποδεικνύει άμεση αιτιότητα, οι ερευνητές επισημαίνουν πιθανούς μηχανισμούς:
-
διαταραχή της ευαισθησίας στην ινσουλίνη
-
χρόνια χαμηλού βαθμού φλεγμονή
-
αυξημένο οξειδωτικό στρες
-
επιδράσεις στο μικροβίωμα του εντέρου
Όλοι αυτοί οι παράγοντες παίζουν γνωστό ρόλο στην ανάπτυξη του διαβήτη τύπου 2.
Τι σημαίνει αυτό για την καθημερινή διατροφή
Οι ειδικοί τονίζουν ότι τα ευρήματα:
-
ενισχύουν τις συστάσεις για περιορισμό των υπερεπεξεργασμένων τροφίμων
-
υποστηρίζουν τη στροφή προς φρέσκα και ελάχιστα επεξεργασμένα τρόφιμα
-
αναδεικνύουν τον ρόλο των γιατρών στην ενημέρωση και πρόληψη
Η αποφυγή τροφίμων με μεγάλες λίστες προσθέτων και συντηρητικών μπορεί να είναι ένα απλό αλλά ουσιαστικό βήμα για τη μείωση του κινδύνου μεταβολικών νοσημάτων.
Τι πρέπει να γνωρίζουμε
✔ Τα συντηρητικά δεν είναι όλα ίδια
✔ Η περιστασιακή κατανάλωση δεν σημαίνει απαραίτητα κίνδυνο
✔ Το πρόβλημα αφορά κυρίως τη συστηματική και μακροχρόνια υψηλή κατανάλωση
Το άθρο επιμελήθηκε ο Παθολόγος Ηρακλής Αβραμόπουλος
Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Υγεία
Ιατρείο: Νεαπόλεως 9 Μαρούσι 15123
Τηλ: 6944881577, 210 6867060
📚 Βιβλιογραφία
-
Hasenböhler A, Touvier M, et al. Higher consumption of food preservatives is associated with an increased risk of type 2 diabetes. Nat Commun. 2026;17:67360. doi:10.1038/s41467-025-67360-w.
-
Touvier M, et al. Ultra-processed foods and metabolic health: current evidence. BMJ. 2024;384:e072184.
-
Monteiro CA, Cannon G, Levy RB, et al. Ultra-processed foods: what they are and how to identify them. Public Health Nutr. 2019;22(5):936–941.
-
Mozaffarian D. Dietary and policy priorities for cardiovascular disease, diabetes, and obesity. Circulation. 2016;133(2):187–225.
