Τι είναι η υπονατριαιμία;
Η υπονατριαιμία είναι η κατάσταση όπου το επίπεδο νατρίου στο αίμα πέφτει κάτω από 135 mEq/L. Το νάτριο είναι βασικός ηλεκτρολύτης που ρυθμίζει:
- την ισορροπία υγρών στο σώμα
- τη λειτουργία των νεύρων
- τη μυϊκή λειτουργία
- την αρτηριακή πίεση
Όταν μειωθεί σημαντικά, μπορεί να επηρεάσει ιδιαίτερα τον εγκέφαλο.
Γιατί εμφανίζεται χαμηλό νάτριο;
Στις περισσότερες περιπτώσεις το πρόβλημα δεν είναι η έλλειψη αλατιού, αλλά η υπερβολική κατακράτηση νερού που αραιώνει το νάτριο στο αίμα.
Οι πιο συχνές αιτίες είναι:
1️⃣ Υπερβολική κατανάλωση νερού
Η πολύ μεγάλη πρόσληψη υγρών μπορεί να αραιώσει το νάτριο.
2️⃣ Φάρμακα
Ορισμένα φάρμακα προκαλούν υπονατριαιμία, όπως:
- Μια σημαντική φαρμακευτική αιτία είναι τα θειαζιδικά διουρητικά, ιδιαίτερα τους πρώτους μήνες της θεραπείας.
- αντικαταθλιπτικά (SSRIs)
- αντιεπιληπτικά
3️⃣ Σύνδρομο SIADH
Σε αυτή την κατάσταση το σώμα κατακρατά υπερβολικό νερό λόγω αυξημένης έκκρισης αντιδιουρητικής ορμόνης.
4️⃣ Καρδιακή ανεπάρκεια
Η κατακράτηση υγρών μπορεί να μειώσει τη συγκέντρωση νατρίου.
5️⃣ Νεφρική νόσος
6️⃣ Ηπατική νόσος
7️⃣ Ορμονικές διαταραχές
Όπως:
- ανεπάρκεια επινεφριδίων
- υποθυρεοειδισμός
Γιατί δεν διορθώνεται απλά με αλάτι;
Πολλοί πιστεύουν ότι αν το νάτριο είναι χαμηλό πρέπει απλώς να φάνε περισσότερο αλάτι.
Στην πραγματικότητα, αυτό σπάνια λύνει το πρόβλημα, επειδή:
- η αιτία είναι συνήθως κατακράτηση νερού
- το σώμα συνεχίζει να αραιώνει το νάτριο
- η βασική νόσος παραμένει
Για αυτό η θεραπεία συχνά περιλαμβάνει:
- περιορισμό υγρών
- διακοπή φαρμάκων
- θεραπεία της υποκείμενης νόσου
Ποια είναι τα συμπτώματα;
Ήπια υπονατριαιμία μπορεί να μην προκαλεί συμπτώματα.
Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν:
- πονοκέφαλος
- ναυτία
- σύγχυση
- μυϊκές κράμπες
- υπνηλία
Σε πολύ χαμηλές τιμές μπορεί να εμφανιστούν:
- σπασμοί
- απώλεια συνείδησης
Πότε χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση;
Αν υπάρχουν:
- σύγχυση
- έντονη υπνηλία
- σπασμοί
- σοβαρός πονοκέφαλος
η κατάσταση μπορεί να είναι επείγουσα.
Συμπέρασμα
Η υπονατριαιμία είναι μια συχνή ηλεκτρολυτική διαταραχή που συνήθως σχετίζεται με διαταραχή ισορροπίας νερού και όχι με έλλειψη αλατιού. Για αυτό η κατανάλωση περισσότερου αλατιού σπάνια διορθώνει το πρόβλημα χωρίς να αντιμετωπιστεί η υποκείμενη αιτία.
Το άθρο επιμελήθηκε ο Παθολόγος Ηρακλής Αβραμόπουλος
Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Υγεία
Ιατρείο: Νεαπόλεως 9 Μαρούσι 15123
Τηλ: 6944881577, 210 6867060
📚 Βιβλιογραφία
- Spasovski G, Vanholder R, Allolio B, et al. Clinical practice guideline on diagnosis and treatment of hyponatraemia. Eur J Endocrinol. 2014;170(3):G1–G47.
- Verbalis JG, Goldsmith SR, Greenberg A, et al. Diagnosis, evaluation, and treatment of hyponatremia: expert panel recommendations. Am J Med. 2013;126(10 Suppl 1):S1–S42.
- Sterns RH, Hix JK, Silver S. Treatment of hyponatremia. Curr Opin Nephrol Hypertens. 2010;19(5):493–498.
- Adrogué HJ, Madias NE. Hyponatremia. N Engl J Med. 2000;342(21):1581–1589.
- Hoorn EJ, Zietse R. Diagnosis and treatment of hyponatremia: compilation of the guidelines. J Am Soc Nephrol. 2017;28(5):1340–1349.
- Ellison DH, Berl T. The syndrome of inappropriate antidiuresis (SIADH). N Engl J Med. 2007;356(20):2064–2072.
- Mohan S, Gu S, Parikh A, Radhakrishnan J. Prevalence of hyponatremia and associations with morbidity and mortality: a systematic review. Am J Med. 2013;126(10 Suppl 1):S1–S7
