Ο εμβολιασμός δεν σταματά στην παιδική ηλικία. Τα εμβόλια ενηλίκων προστατεύουν από σοβαρές λοιμώξεις, μειώνουν τις νοσηλείες και προλαμβάνουν επιπλοκές σε ευάλωτους ασθενείς. Ακολουθεί ένας απλός οδηγός ανά ηλικία και ομάδα κινδύνου.
Εμβόλια για όλους τους ενήλικες
Γρίπη: κάθε χρόνο (ιδίως ≥60 ετών, έγκυες, ΧΑΠ/ΚΧΝΝ/ΣΔ).
Τέτανος–Διφθερίτιδα (Td): κάθε 10 χρόνια.
Μία δόση Tdap (κοκκύτης) στην ενήλικη ζωή, ιδανικά πριν από επαφή με νεογνά.
COVID-19: σύμφωνα με τις τρέχουσες συστάσεις/αναμνηστικές.
Κατά ηλικία
18–26 ετών: HPV (αν δεν έχει ολοκληρωθεί), ηπατίτιδα Β (αν δεν έχει γίνει), σκέψη για ηπατίτιδα Α κατά περίπτωση.
27–49 ετών: συμπλήρωση εμβολίων που λείπουν· Tdap/Td, ετήσια γρίπη.
≥50 ετών: Έρπητας ζωστήρας (2 δόσεις).
≥65 ετών: Πνευμονιόκοκκος, συν ετήσια γρίπη, ενισχυτικά Td/Tdap όπως παραπάνω.
Ανά νόσημα/κατάσταση
Χρόνια αναπνευστικά νοσήματα (ΧΑΠ/άσθμα), καρδιοπάθεια, ΣΔ, ΚΧΝΝ: πνευμονιόκοκκος, γρίπη, ηπατίτιδα Β κατά περίπτωση.
Ανοσοκαταστολή/βιολογικοί παράγοντες: έρπητας ζωστήρας (μη ζων εμβόλιο), πνευμονιόκοκκος, γρίπη· αποφυγή ζώντων εξασθενημένων όπου αντενδείκνυνται.
Έγκυος: Tdap στο τρίτο τρίμηνο, γρίπη σε οποιοδήποτε τρίμηνο.
Ταξίδια: ειδικά εμβόλια ανά προορισμό (ηπατίτιδα Α/Β, τυφοειδής κ.ά.).
Πρακτικό checklist ραντεβού
Ανασκόπηση ιστορικού εμβολιασμού (παλιό βιβλιάριο/μητρώο).
Καταγραφή χρονίων νοσημάτων/φαρμάκων (ανοσοκαταστολή, αντιπηκτικά).
Προγραμματισμός επόμενων δόσεων (ημερολόγιο/υπενθύμιση).
Ενημέρωση για συχνές ήπιες αντιδράσεις και πότε χρειάζεται επικοινωνία.
Συχνές απορίες
Μπορώ να κάνω περισσότερα εμβόλια την ίδια μέρα; Συνήθως ναι, σε διαφορετικά σημεία.
Αν δεν θυμάμαι αν το έχω κάνει; Συχνά προτιμάται ο επαναεμβολιασμός έναντι αβεβαιότητας (εκτός ειδικών περιπτώσεων).
Είμαι αλλεργικός; Αληθινές αναφυλακτικές αντιδράσεις απαιτούν αξιολόγηση — διαφορετικά, οι περισσότερες «αλλεργίες» δεν είναι αντένδειξη.
Ασφάλεια & παρακολούθηση
Τα εμβόλια έχουν υψηλό προφίλ ασφάλειας. Αναμένονται ήπια τοπικά/συστηματικά συμπτώματα 24–48 ωρών. Αναζητήστε ιατρό αν υπάρχει έντονη αντίδραση, παρατεταμένος πυρετός ή συμπτώματα αλλεργίας.
Το άρθρο επιμελήθηκε ο Ηρακλής Αβραμόπουλος
Παθολόγος – Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής, ΥΓΕΙΑ
