🎗️ Σχεδόν 4 στους 10 καρκίνους μπορούν να προληφθούν

🩺 Κλινικό Συμπέρασμα

Περίπου 37,9% των νέων διαγνώσεων καρκίνου παγκοσμίως το 2022 — δηλαδή 7,1 εκατομμύρια από τα 18,7 εκατομμύρια περιστατικά — αποδίδονται σε τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου, σύμφωνα με νέα ανάλυση της Διεθνούς Υπηρεσίας Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC) και του ΠΟΥ.

Με απλά λόγια:
👉 Σχεδόν 4 στα 10 περιστατικά καρκίνου θα μπορούσαν να είχαν προληφθεί.

🌍 Γιατί «μία στρατηγική για όλους» δεν αρκεί

Η ανάλυση δείχνει ότι η επίδραση των παραγόντων κινδύνου διαφέρει σημαντικά:

• ανά γεωγραφική περιοχή,

• ανά φύλο,

• και ανά τύπο καρκίνου.

Τα δεδομένα αυτά δείχνουν ξεκάθαρα γιατί μια ενιαία στρατηγική πρόληψης δεν είναι επαρκής. Κάθε χώρα πρέπει να προσαρμόζει τις πολιτικές της στο δικό της προφίλ καρκινικού φορτίου.

🔬 Πώς έγινε η ανάλυση

Οι ερευνητές IARC/WHO πραγματοποίησαν την πιο ολοκληρωμένη έως σήμερα παγκόσμια ανάλυση, εξετάζοντας:

• 30 τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου,

• σε 185 χώρες,

• καλύπτοντας συμπεριφορικούς, περιβαλλοντικούς, επαγγελματικούς και λοιμώδεις παράγοντες.

🚬 Οι κυριότερες προλήψιμες αιτίες καρκίνου παγκοσμίως

Τρεις τύποι καρκίνου ευθύνονται για σχεδόν το 50% των προλήψιμων περιστατικών:

• Καρκίνος πνεύμονα (κάπνισμα, ρύπανση)

• Καρκίνος στομάχου (Helicobacter pylori)

• Καρκίνος τραχήλου μήτρας (HPV)

⚖️ Μεγάλες διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών

• Άνδρες:

  • Το κάπνισμα είναι ο κυριότερος προλήψιμος παράγοντας,

  • ευθύνεται για 45,4% των καρκίνων,

  • και κατατάσσεται πρώτο σε 126 από τις 185 χώρες.

• Γυναίκες:

  • Οι λοιμώξεις είναι ο κυριότερος προλήψιμος παράγοντας,

  • ευθύνονται για 29,7% των περιστατικών,

  • και κατατάσσονται πρώτες σε 141 από τις 185 χώρες.

Οι διαφορές αυτές αντικατοπτρίζουν επιδημιολογικούς, κοινωνικούς και πολιτισμικούς παράγοντες και δείχνουν γιατί χρειάζονται στρατηγικές πρόληψης με βάση το φύλο.

🗺️ Περιφερειακές ανισότητες

Η συμβολή των τροποποιήσιμων παραγόντων διαφέρει έντονα:

• Υψηλότερη επίπτωση στους άνδρες:

  • Ανατολική Ασία: 55,5% (άνδρες) vs 29,2% (γυναίκες)

  • Κεντρική/Ανατολική Ευρώπη: 46,1% vs 30,5%

• Υψηλότερη επίπτωση στις γυναίκες:

  • Νότια Αφρική: 43,9% vs 33,9%

  • Κεντρική Αμερική: 29,4% vs 22,1%

• Βόρεια Αμερική: παρόμοια ποσοστά (36,2% άνδρες vs 35,9% γυναίκες)

💬 Η σημασία της πρόληψης – και πώς πρέπει να επικοινωνείται

Για λίγους προνομιούχους, η καινοτομία έχει εκτοξεύσει την επιβίωση πάνω από 70%. Για πολλούς άλλους, ο καρκίνος παραμένει θανατική καταδίκη.

Η πρόληψη πρέπει να επικοινωνείται χωρίς ενοχοποίηση. Η ενοχή και το στίγμα βλάπτουν την ψυχική υγεία, καθυστερούν τη φροντίδα και μειώνουν την ποιότητα ζωής.

📉 Τα παραδείγματα που δείχνουν ότι η πρόληψη δουλεύει

• ΗΠΑ & Ηνωμένο Βασίλειο:
  📉 Μείωση καρκίνου πνεύμονα χάρη στη μείωση του καπνίσματος

• Καρκίνος τραχήλου μήτρας:
  📉 Θεαματική πτώση με screening και εμβολιασμό HPV

Το να φτάσουμε το ποσοστό προλήψιμων καρκίνων στο μηδέν δεν είναι ουτοπία.

🧩 Συμπέρασμα

Η νέα παγκόσμια ανάλυση IARC/WHO στέλνει ένα ξεκάθαρο μήνυμα:
🎯 Η πρόληψη είναι το ισχυρότερο “φάρμακο” κατά του καρκίνου.

Η μείωση του καπνίσματος, η αντιμετώπιση των λοιμώξεων, ο περιορισμός του αλκοόλ, η καταπολέμηση της παχυσαρκίας και η βελτίωση του περιβάλλοντος μπορούν να σώσουν εκατομμύρια ζωές.

Το κλειδί δεν είναι η ενοχή, αλλά:
👉 πολιτικές δημόσιας υγείας, ισότιμη πρόσβαση και στοχευμένη πρόληψη.

Το άθρο επιμελήθηκε ο Παθολόγος Ηρακλής Αβραμόπουλος
Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Υγεία
Ιατρείο: Νεαπόλεως 9 Μαρούσι 15123
Τηλ: 6944881577, 210 6867060

📚 Βιβλιογραφία

1. Fink H, et al. Global burden of cancer attributable to modifiable risk factors. Nature Medicine. 2026. doi:10.1038/s41591-026-04219-7.

2. International Agency for Research on Cancer (IARC). Four in ten cancer cases could be prevented globally. Press release, Feb 3, 2026.

3. World Health Organization (WHO). World Cancer Day statements and press conference, 2026.