Ρετατρουτίδη: 28,7% απώλεια βάρους και μείωση πόνου στο γόνατο σε άτομα με οστεοαρθρίτιδα

Η παχυσαρκία και η οστεοαρθρίτιδα γόνατος συχνά συνυπάρχουν και “τροφοδοτούν” η μία την άλλη: το αυξημένο βάρος επιβαρύνει τις αρθρώσεις, ο πόνος μειώνει την κινητικότητα, και η μειωμένη κινητικότητα δυσκολεύει την απώλεια βάρους. Έτσι, κάθε θεραπεία που επιτυγχάνει μεγάλη απώλεια βάρους και παράλληλα βελτιώνει την λειτουργικότητα/πόνο έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

Τα πρώτα ενθαρρυντικά δεδομένα για τη ρετατρουτίδη προέρχονται από τη μελέτη Φάσης 2 του 2023, όπου η υψηλότερη δόση οδήγησε σε απώλεια βάρους έως 24,2% στις 48 εβδομάδες σε γενικό πληθυσμό παχυσαρκίας.

Σύμφωνα με προκαταρκτικά) αποτελέσματα της κλινικής μελέτης φάσης 3TRIUMPH-4, η ρετατρουτίδη — ένα νέο εβδομαδιαίο ενέσιμο φάρμακο που δρα ταυτόχρονα σε τρεις υποδοχείς (GIP/GLP-1/γλυκαγόνης) — πέτυχε απώλεια βάρους έως 28,7% στις 68 εβδομάδες και μείωσε τον πόνο της οστεοαρθρίτιδας γόνατος.

Σημαντικό: τα αποτελέσματα που αναφέρονται παρακάτω είναι προκατατρκτικά (πριν από πλήρη παρουσίαση/δημοσίευση σε επιστημονικό περιοδικό). Αυτό σημαίνει ότι είναι ενθαρρυντικά, αλλά περιμένουμε την πλήρη δημοσίευση για όλες τις λεπτομέρειες (υποομάδες, ανεπιθύμητες, κ.ά.).

Τι είναι η retatrutide (με απλά λόγια)

Η retatrutide είναι ένα ερευνητικό φάρμακο τύπου “ινκρετίνης” που μιμείται/ενισχύει ορμονικά σήματα κορεσμού και μεταβολισμού. Σε αντίθεση με τα κλασικά GLP-1, δρα σε τρεις στόχους:

• GIP

• GLP-1

• γλυκαγόνη

Ο στόχος είναι ισχυρότερη απώλεια βάρους και ευρύτερες μεταβολικές βελτιώσεις (πίεση, λιπίδια, δείκτες φλεγμονής).

Η μελέτη TRIUMPH-4 με μια ματιά

• Σχεδιασμός: φάση 3, τυχαιοποιημένη, placebo-controlled

• Συμμετέχοντες: 445 ενήλικες υπέρβαροι ή με παχυσαρκία και οστεοαρθρίτιδα γόνατος

• Διάρκεια: 68 εβδομάδες

• Ομάδες: retatrutide 9 mg / retatrutide 12 mg / placebo (1:1:1)

• Μέσο αρχικό βάρος: 112,7 kg

• Μέσο αρχικό BMI: 40,4 kg/m²

• Κύρια τελικά σημεία: αλλαγή σωματικού βάρους και αλλαγή στον πόνο WOMAC (κλίμακα πόνου οστεοαρθρίτιδας)

Αποτελέσματα απώλειας βάρους (68 εβδομάδες)

Αναφέρθηκαν δύο τρόποι ανάλυσης:

1) “Efficacy estimand” (όταν ο ασθενής ακολουθεί το σχήμα όπως σχεδιάστηκε)

• −26,4% με 9 mg

• −28,7% με 12 mg

• −2,1% με placebo

2) “Treatment-regimen estimand” (πιο “ρεαλιστικό”, λαμβάνει υπόψη διακοπές/αλλαγές)

• −20% με 9 mg

• −23,7% με 12 mg

• −4,6% με placebo

Με απλά λόγια: το “efficacy” δείχνει το μέγιστο δυναμικό υπό ιδανικές συνθήκες, ενώ το “treatment-regimen” δείχνει τι μπορεί να συμβεί πιο κοντά στην πραγματική ζωή.

Πόσοι πέτυχαν “πολύ μεγάλη” απώλεια βάρους;

(Εfficacy estimand)

• ≥25% απώλεια βάρους: 47,7% (9 mg) και 58,6% (12 mg) vs 1,3% placebo

• ≥30%: 30,5% και 39,4% vs 0,8% placebo

• ≥35%: 18,2% και 23,7% vs 0% placebo

Αυτό είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακό γιατί τέτοια ποσοστά απώλειας βάρους παραδοσιακά τα περιμέναμε κυρίως από βαριατρικές προσεγγίσεις, όχι από φάρμακο.

Μείωση πόνου στο γόνατο (WOMAC pain)

Στις 68 εβδομάδες, η βαθμολογία πόνου WOMAC μειώθηκε:

• −4,5 (9 mg) και −4,4 (12 mg) vs −2,4 placebo (efficacy estimand)

• −4,0 (9 mg), −3,7 (12 mg) vs −2,1 placebo (treatment-regimen estimand)

Επιπλέον, αναφέρθηκε ότι:

• ≥70% μείωση της υποκλίμακας πόνου WOMAC: 73% (9 mg), 67,7% (12 mg) vs 26,2% placebo

• Σε post-hoc ανάλυση, “ελεύθεροι πόνου” στο γόνατο στο τέλος: 14,1% (9 mg), 12% (12 mg) vs 4,2% placebo

Μεταβολικά οφέλη (πέρα από το βάρος)

Αναφέρθηκαν βελτιώσεις σε:

• non-HDL χοληστερόλη

• τριγλυκερίδια

• hs-CRP

• και μείωση της συστολικής πίεσης κατά 14 mmHg στην ομάδα 12 mg (efficacy estimand)

Ασφάλεια – τι ανεπιθύμητες ενέργειες εμφανίστηκαν

Οι πιο συχνές ανεπιθύμητες ήταν γαστρεντερικές (όπως σε αρκετά incretin-based φάρμακα):

• ναυτία, διάρροια, δυσκοιλιότητα, έμετος, μειωμένη όρεξη

Επίσης αναφέρθηκε δυσαισθησία (dysesthesia):

• 8,8% (9 mg), 20,9% (12 mg) vs 0,7% placebo
  Οι περισσότερες ήταν ήπιες και δεν οδήγησαν σε διακοπή.

Διακοπή λόγω ανεπιθύμητων:

• 12,2% (9 mg), 18,2% (12 mg) vs 4% placebo
  και αναφέρθηκε ότι οι διακοπές σχετίζονταν με υψηλότερο αρχικό BMI και κάποιες φορές με “αντίληψη υπερβολικής απώλειας βάρους”.

Τι σημαίνουν αυτά πρακτικά για ασθενείς με παχυσαρκία και οστεοαρθρίτιδα

Αν τα αποτελέσματα επιβεβαιωθούν πλήρως στη δημοσίευση:

• η θεραπεία παχυσαρκίας μπορεί να γίνει και “θεραπεία πόνου/λειτουργικότητας” σε επιλεγμένους ασθενείς με οστεοαρθρίτιδα,

• μπορεί να μειωθεί η ανάγκη για αναλγητικά και να διευκολυνθεί η άσκηση/φυσικοθεραπεία,

• και μακροπρόθεσμα ίσως καθυστερήσει η ανάγκη για ορθοπαιδικές παρεμβάσεις σε μερίδα ασθενών.

Τι ΔΕΝ ξέρουμε ακόμη

• Δεν υπάρχουν ακόμη πλήρη δεδομένα σε peer-review περιοδικό για όλες τις λεπτομέρειες (υποομάδες, πλήρες safety, κ.ά.).

• Η long-term ασφάλεια/διατήρηση αποτελέσματος χρειάζεται παρακολούθηση.

• Περιμένουμε και άλλες μελέτες/ανακοινώσεις του προγράμματος TRIUMPH (αναφέρονται επιπλέον readouts το 2026).

Συμπέρασμα

Η retatrutide, ως τριπλός αγωνιστής GIP/GLP-1/γλυκαγόνης, δείχνει προκαταρκτικά αποτελέσματα με πολύ μεγάλη απώλεια βάρους και παράλληλη βελτίωση πόνου γόνατος σε άτομα με παχυσαρκία/υπέρβαρα και οστεοαρθρίτιδα. Είναι από τα πιο ενδιαφέροντα σήματα μέχρι σήμερα στην κατηγορία των νέων θεραπειών παχυσαρκίας — με την προϋπόθεση ότι θα επιβεβαιωθούν πλήρως στην τελική δημοσίευση.

Το άρθρο επιμελήθηκε ο Παθολόγος Ηρακλής Αβραμόπουλος
Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Υγεία
Ιατρείο: Νεαπόλεως 9 Μαρούσι 15123
Τηλ: 6944881577, 210 6867060

Βιβλιογραφία

1. Healio. (2025, December 11). Retatrutide confers up to 28.7% weight loss, reduction in knee osteoarthritis pain (news report with topline TRIUMPH-4 results).

2. Eli Lilly and Company. (2025, December 11). Press release: TRIUMPH-4 topline results for retatrutide in adults with overweight/obesity and knee osteoarthritis.

3. Bellamy, N., Buchanan, W. W., Goldsmith, C. H., Campbell, J., & Stitt, L. W. (1988). Validation study of WOMAC: a health status instrument for measuring clinically important patient relevant outcomes in osteoarthritis. The Journal of Rheumatology.