🆘 Υπογλυκαιμία: Συμπτώματα, Αντιμετώπιση και Πρόληψη

Η υπογλυκαιμία αποτελεί μία από τις συχνότερες και πιο επικίνδυνες επιπλοκές στη θεραπεία του διαβήτη. Το 2025, οι κατευθυντήριες οδηγίες τονίζουν ότι η πρόληψη και άμεση αντιμετώπιση της υπογλυκαιμίας είναι εξίσου σημαντικές με τον έλεγχο της HbA1c.

Η σωστή γνώση σώζει ζωές.

🧪 Τι είναι η Υπογλυκαιμία

Σύμφωνα με ADA/EASD:

• Level 1: 70–54 mg/dL

• Level 2: <54 mg/dL

• Level 3: Σοβαρή υπογλυκαιμία — απαιτεί βοήθεια τρίτου ατόμου

Η υπογλυκαιμία δεν είναι «ένα νούμερο», αλλά κατάσταση κινδύνου.

🧍‍♂️ Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο;

Φάρμακα υψηλού κινδύνου:

• Ινσουλίνη

• Σουλφονυλουρίες

• Μεγλινίδες (σπάνια)

Ειδικές ομάδες:

• Ηλικιωμένοι

• Άτομα με νεφρική ανεπάρκεια

• Έγκυες

• Αθλητές

• Όσοι έχουν υπογλυκαιμική άγνοια

🚨 Συμπτώματα Υπογλυκαιμίας

Αυτόνομα:

• Τρέμουλο

• Πείνα

• Ταχυκαρδία

• Εφίδρωση

• Άγχος

Νευρογλυκοπενικά:

• Ζάλη

• Θολή όραση

• Διαταραχές συγκέντρωσης

• Αλλαγή συμπεριφοράς

• Σύγχυση

• Απώλεια συνείδησης (σοβαρή)

⚡ Συχνά Αίτια Υπογλυκαιμίας

• Παράλειψη γεύματος

• Αργοπορημένο γεύμα

• Υπερδοσολογία ινσουλίνης

• Άσκηση χωρίς προετοιμασία

• Αλκοόλ

• Εμετός/αρρώστια

• Λάθη στο μέτρημα υδατανθράκων

🩹 Πώς Αντιμετωπίζεται – Κανόνας 15-15

1️⃣ Λαμβάνουμε 15 g ταχείας γλυκόζης:

• 3 δισκία γλυκόζης

• 150 ml κανονικό αναψυκτικό

• 1 κουταλιά μέλι μόνο αν υπάρχει συνείδηση

• 150 ml χυμό (αν δεν υπάρχει άλλη επιλογή)

2️⃣ Επανέλεγχος σε 15 λεπτά.

3️⃣ Αν παραμένει <70 mg/dL → επανάληψη.

4️⃣ Όταν ανέβει → μικρό snack αν το επόμενο γεύμα αργεί.

🆘 Πότε χρησιμοποιούμε Γλυκαγόνη;

• Σε Level 3 υπογλυκαιμία

• Απώλεια αισθήσεων

• Όταν ο ασθενής δεν μπορεί να καταπιεί

Νέες μορφές:

• Nasal glucagon (σκονάκι μύτης)

• Autoinjector

🌙 Υπογλυκαιμία στη διάρκεια της νύχτας

Συμπτώματα:

• Εφίδρωση

• Ανεξήγητη κόπωση

• Πρωινή κεφαλαλγία

• Υψηλό σάκχαρο το πρωί (φαινόμενο Somogyi)

Τεχνολογία CGM βοηθά με:

• Low alerts

• Predictive alerts (προβλέπει πτώση 15–20 λεπτά πριν)

🔐 Πρόληψη Υπογλυκαιμίας

Στην άσκηση:

• Μέτρηση πριν/μετά

• Snack 10–15g carbs αν <100 mg/dL

• Μείωση βασικής ινσουλίνης 10–20% σε έντονη άσκηση (με ιατρική καθοδήγηση)

Στα γεύματα:

• Σταθερά ωράρια

• Όχι μεγάλα διαστήματα νηστείας

• Ισορροπία υδατανθράκων/πρωτεϊνών

Στην αγωγή:

• Προσαρμογή δόσεων

• Χρήση smart pens ή αντλιών

❗ Υπογλυκαιμική Άγνοια

Ο ασθενής δεν αντιλαμβάνεται τα συμπτώματα.
Μπορεί να αποκατασταθεί με:

• προσωρινή αποφυγή επιπέδων <70 mg/dL για 2–4 εβδομάδες

• χρήση CGM

• εξατομίκευση θεραπείας

👪 Τι Πρέπει να Γνωρίζει το Περιβάλλον

• Πώς να δώσουν γλυκαγόνη

• Πώς να καλέσουν βοήθεια

• Πώς να αναγνωρίσουν σύγχυση/εφίδρωση

• Να ΜΗΝ δίνουν φαγητό σε αναίσθητο άτομο

❓ FAQ – 10 Συχνές Ερωτήσεις

1️⃣ Μπορεί να κάνω υπογλυκαιμία χωρίς ινσουλίνη;
Ναι με σουλφονυλουρίες.

2️⃣ Η υπογλυκαιμία προκαλεί πονοκέφαλο;
Ναι.

3️⃣ Η νυχτερινή υπογλυκαιμία είναι επικίνδυνη;
Ναι — μπορεί να περάσει απαρατήρητη.

4️⃣ Πόσο γρήγορα πρέπει να δράσω;
Άμεσα. Σε <5 λεπτά.

5️⃣ Μπορώ να πάρω σοκολάτα;
Όχι — έχει λίπος και αργεί.

6️⃣ Πότε χρειάζομαι γλυκαγόνη;
Σε απώλεια συνείδησης.

7️⃣ Μπορώ να οδηγήσω μετά από υπογλυκαιμία;
Μόνο όταν επανέλθει >90 mg/dL και μετά από 30 λεπτά.

8️⃣ Μπορεί το αλκοόλ να προκαλέσει υπογλυκαιμία;
Ναι — ιδιαίτερα νυχτερινή.

9️⃣ Είναι επικίνδυνο να κοιμηθώ αμέσως μετά από άσκηση;
Ναι αν παίρνεις ινσουλίνη.

🔟 Πότε πρέπει να μιλήσω με τον γιατρό;
Αν κάνεις >2 υπογλυκαιμίες/εβδομάδα.

Το άρθρο επιμελήθηκε ο Παθολόγος Ηρακλής Αβραμόπουλος
Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Υγεία

📚 Βιβλιογραφία

• ADA Standards of Care 2025 — Hypoglycemia.

• EASD 2023 Consensus on Hypoglycemia Prevention.

• International Hypoglycemia Study Group.

• ΕΔΕ 2024 — Υπογλυκαιμία & Τεχνολογία.