Χαμηλή διαστολική πίεση και άνοια: υπάρχει κίνδυνος;

Το ερώτημα που απασχολεί πολλούς

Πολλοί άνθρωποι ανησυχούν όταν, με τη θεραπεία της υπέρτασης, η διαστολική (“μικρή”) πίεση πέφτει χαμηλά (π.χ. κάτω από 60 mmHg). Υπάρχει ο φόβος ότι αυτό μπορεί να επηρεάσει τη μνήμη ή να αυξήσει τον κίνδυνο άνοιας.

Μια νέα, προσεκτική ανάλυση έρχεται να καθησυχάσει.

Τι μελέτησαν οι ερευνητές;

Οι επιστήμονες ανέλυσαν δεδομένα από τη μεγάλη μελέτη SPRINT-MIND, εστιάζοντας σε 4.400 άτομα (μέση ηλικία 67 ετών) που, με θεραπεία, είχαν πετύχει συστολική πίεση <130 mmHg (δηλαδή καλή ρύθμιση της «μεγάλης» πίεσης).

Στη συνέχεια σύγκριναν άτομα με:

• διαστολική πίεση <60 mmHg

• 60–69 mmHg

• 70–79 mmHg (ομάδα αναφοράς)

Οι αναλύσεις έλαβαν υπόψη την ένταση της θεραπείας, την ηλικία, άλλα φάρμακα και συνοδά νοσήματα.

Τι έδειξαν τα αποτελέσματα;

• Η χαμηλή διαστολική πίεση δεν συνδέθηκε με:

  • αυξημένο κίνδυνο άνοιας

  • αυξημένο κίνδυνο ήπιας νοητικής διαταραχής

• Σε υποομάδα ασθενών με μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου, δεν βρέθηκαν:

  • περισσότερες αλλοιώσεις της λευκής ουσίας

  • μείωση του συνολικού όγκου του εγκεφάλου

👉 Με απλά λόγια: όταν η «μεγάλη» πίεση είναι καλά ρυθμισμένη (<130), το να πέσει χαμηλά η «μικρή» δεν φαίνεται να βλάπτει τη μνήμη.

Γιατί είναι σημαντικό αυτό;

Στην καθημερινή πράξη, όταν ακολουθούμε τις σύγχρονες οδηγίες για την υπέρταση, συχνά:

• πετυχαίνουμε χαμηλή συστολική πίεση

• αλλά η διαστολική «κατεβαίνει» αρκετά

Μέχρι σήμερα, υπήρχε ανησυχία ότι πολύ χαμηλή διαστολική πίεση μπορεί να είναι επικίνδυνη.
Τα νέα δεδομένα δείχνουν ότι ο φόβος αυτός δεν επιβεβαιώνεται για τη γνωστική λειτουργία.

Τι σημαίνει αυτό για τους ασθενείς;

• ✅ Η καλή ρύθμιση της πίεσης προστατεύει την καρδιά και τον εγκέφαλο

• ✅ Δεν χρειάζεται πανικός αν η «μικρή» πίεση είναι χαμηλή, εφόσον δεν υπάρχουν συμπτώματα (ζάλη, λιποθυμία)

• ⚠️ Η ρύθμιση πρέπει πάντα να είναι εξατομικευμένη, ιδιαίτερα σε ηλικιωμένους

📌 Σημαντικό: Άλλο η χαμηλή πίεση λόγω σωστής θεραπείας και άλλο η ανεξήγητη υπόταση με συμπτώματα — εκεί απαιτείται ιατρική εκτίμηση.

Το συμπέρασμα

Τα νεότερα επιστημονικά δεδομένα είναι καθησυχαστικά:
👉 Σε ασθενείς με καλά ρυθμισμένη συστολική πίεση, η χαμηλή διαστολική πίεση δεν αυξάνει τον κίνδυνο άνοιας.

Η σύγχρονη θεραπεία της υπέρτασης μπορεί και πρέπει να συνεχίζεται με στόχο την προστασία τόσο της καρδιάς όσο και του εγκεφάλου.

Το άρθρο επιμελήθηκε ο Παθολόγος Ηρακλής Αβραμόπουλος
Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Υγεία
Ιατρείο: Νεαπόλεως 9 Μαρούσι 15123
Τηλ: 6944881577, 210 6867060

Βιβλιογραφία

1. Yang R, et al. Diastolic blood pressure and cognitive function in adults with achieved systolic blood pressure below 130 mm Hg: Insights from the SPRINT-MIND trial. Circulation: Cardiovascular Quality and Outcomes. 2025;18:e011902. doi:10.1161/CIRCOUTCOMES.124.011902

2. SPRINT Research Group. A randomized trial of intensive versus standard blood-pressure control. New England Journal of Medicine. 2015;373:2103-2116.

3. Williamson JD, et al. Effect of intensive vs standard blood pressure control on probable dementia. JAMA. 2019;321:553-561.