Πίεση 130 με 80, μετρήσεις στο σπίτι και έως δύο ποτά την εβδομάδα. Οι νέες οδηγίες της Διεθνούς Εταιρείας Υπέρτασης φέρνουν συγκεκριμένες συστάσεις που αφορούν την καθημερινότητα εκατομμυρίων ανθρώπων. Προτείνουν νωρίτερη θεραπεία για περισσότερους ασθενείς και δίνουν στις σωστές μετρήσεις στο σπίτι κεντρικό ρόλο.
Η βασική διευκρίνιση είναι αυτή: το όριο διάγνωσης της υπέρτασης στο ιατρείο παραμένει στα 140/90 mmHg, αλλά η ανάγκη για θεραπεία μπορεί να αρχίζει νωρίτερα. Αν βλέπετε συχνά 130–139 στη «μεγάλη» πίεση, οι τιμές αυτές αξίζουν συζήτηση με τον γιατρό σας. Μία μεμονωμένη μέτρηση, όμως, δεν αρκεί για να αρχίσετε χάπι.
Οι οδηγίες ISH 2026 δημοσιεύθηκαν στο Journal of Hypertension. Το κείμενο εξηγεί πώς μπορεί να βελτιωθεί η αντιμετώπιση της πίεσης τόσο σε χώρες με περιορισμένους πόρους όσο και σε συστήματα υγείας με περισσότερες δυνατότητες.
Οι 10 βασικές αλλαγές με μια ματιά
Η ίδια η ISH ξεχωρίζει δέκα βασικές αναθεωρήσεις. Σε απλή γλώσσα, αυτές είναι:
- Η πίεση 130–139 ή 80–89 ονομάζεται «αυξημένη πίεση». Χρειάζεται αξιολόγηση, ακόμη και όταν δεν φτάνει το όριο διάγνωσης της υπέρτασης.
- Στο ιατρείο η μέτρηση πρέπει να γίνεται με συγκεκριμένο πρωτόκολλο. Μια βιαστική μέτρηση δεν είναι αρκετή για σωστές αποφάσεις.
- Το ίδιο ισχύει και στο σπίτι. Σωστή στάση, κατάλληλη συσκευή και σειρά μετρήσεων έχουν μεγαλύτερη αξία από μια τυχαία ένδειξη.
- Οι μετρήσεις στο σπίτι γίνονται κύριο εργαλείο διάγνωσης και παρακολούθησης, όταν μπορούν να πραγματοποιηθούν αξιόπιστα.
- Περισσότεροι άνθρωποι μπορεί να χρειάζονται θεραπεία από τα 130/80. Στη βέλτιστη φροντίδα, ο στόχος κάτω από 130/80 αφορά ευρύτερα τους κατάλληλους ασθενείς.
- Η ασυνεπής λήψη των φαρμάκων αναγνωρίζεται ως τροποποιήσιμος παράγοντας κινδύνου. Η δυσκολία τήρησης της αγωγής χρειάζεται αντιμετώπιση.
- Προστίθενται νεότερες φαρμακευτικές επιλογές, κυρίως για δύσκολα ρυθμιζόμενη πίεση, ανάλογα με την έγκριση και τη διαθεσιμότητά τους.
- Η νεφρική απονεύρωση μπορεί να εξετάζεται σε επιλεγμένους ασθενείς, από εξειδικευμένες ομάδες.
- Ενισχύεται η συμμετοχή εκπαιδευμένων νοσηλευτών και φαρμακοποιών, μέσα στα επαγγελματικά τους δικαιώματα και σε συνεργασία με ιατρό.
- Δίνεται συγκεκριμένο σχέδιο παρακολούθησης από τη διάγνωση μέχρι τη ρύθμιση. Η θεραπεία χρειάζεται επανέλεγχο και έγκαιρες προσαρμογές.
Μια ακόμη σύσταση με άμεση σημασία για την καθημερινότητα βρίσκεται στις οδηγίες για τον τρόπο ζωής: αποφυγή αλκοόλ ή περιορισμός έως δύο τυπικά ποτά την εβδομάδα.
Αλκοόλ έως δύο ποτά την εβδομάδα
Η σύσταση είναι σαφής: αποφυγή αλκοόλ ή έως δύο τυπικά ποτά συνολικά μέσα στην εβδομάδα. Δεν πρόκειται για δύο ποτά την ημέρα. Οι οδηγίες αποθαρρύνουν επίσης τη μεγάλη κατανάλωση σε μία περίσταση.
Για κάποιον που πίνει κρασί κάθε βράδυ, αυτό σημαίνει ουσιαστική αλλαγή συνήθειας. Η ποσότητα αλκοόλ εξαρτάται τόσο από τον όγκο όσο και από την περιεκτικότητα του ποτού. Ένα μεγάλο ποτήρι ή ένα δυνατό κοκτέιλ μπορεί να αντιστοιχεί σε περισσότερα από ένα τυπικά ποτά.
Οι οδηγίες δεν ορίζουν το τυπικό ποτό σε γραμμάρια. Το πρακτικό μήνυμα είναι να μειωθεί σημαντικά η κατανάλωση.
Ο περιορισμός του αλκοόλ εντάσσεται στη θεραπεία μαζί με τη διατροφή, την άσκηση και, όταν χρειάζεται, τα φάρμακα. Δεν αποτελεί λόγο να διακόψετε την αγωγή σας.
Πίεση 130/80 σημαίνει ότι χρειάζομαι χάπι;
Όχι αυτόματα, αλλά μπορεί να χρειάζεται θεραπεία πριν η πίεση φτάσει στα 140/90. Οι νέες οδηγίες διευρύνουν αυτή την προσέγγιση σε περισσότερους ανθρώπους με επιβεβαιωμένη αυξημένη πίεση.
Πρώτα χρειάζεται να διαπιστωθεί αν οι τιμές παραμένουν αυξημένες με σωστές, επαναλαμβανόμενες μετρήσεις. Έπειτα αξιολογούνται η ηλικία, το κάπνισμα, η χοληστερίνη, ο διαβήτης, η νεφρική λειτουργία και το ιστορικό καρδιοπάθειας ή εγκεφαλικού. Δύο άνθρωποι με την ίδια πίεση μπορεί να χρειάζονται διαφορετική αντιμετώπιση.
Σε ανθρώπους χαμηλού καρδιαγγειακού κινδύνου με πίεση κάτω από 160/100 mmHg, συνήθως προηγούνται τρεις μήνες αλλαγών στον τρόπο ζωής. Αν η πίεση παραμένει πάνω από το αντίστοιχο όριο παρέμβασης, εξετάζεται η έναρξη αγωγής. Στη βέλτιστη φροντίδα αυτό περιλαμβάνει τους περισσότερους κατάλληλους ανθρώπους με τιμές 130–139/80–89.
Όταν υπάρχει καρδιαγγειακή νόσος, χρόνια νεφρική νόσος, διαβήτης, βλάβη οργάνων από την υπέρταση, μέτριος ή υψηλός συνολικός κίνδυνος ή πίεση τουλάχιστον 160/100, η θεραπεία αρχίζει χωρίς την τρίμηνη αναμονή, αφού επιβεβαιωθούν οι τιμές και η διάγνωση.
Για την αυξημένη πίεση συνήθως προτιμάται αρχικά ένα φάρμακο. Σε υψηλό κίνδυνο και με συστολική πίεση κοντά στα 140 mmHg μπορεί να χρησιμοποιηθεί διπλός συνδυασμός χαμηλής δόσης σε ένα δισκίο. Οι οδηγίες δίνουν ιδιαίτερο βάρος στη «μεγάλη» πίεση και δεν ζητούν μηχανική εφαρμογή της ίδιας απόφασης για κάθε μεμονωμένη τιμή «μικρής» πίεσης 80–89.
Για περισσότερες βασικές πληροφορίες μπορείτε να δείτε τον ολοκληρωμένο οδηγό υπέρτασης του medweb.gr.
Ποια πίεση θεωρείται αυξημένη στο ιατρείο και στο σπίτι;
Η πρώτη τιμή στο πιεσόμετρο είναι η συστολική, η «μεγάλη» πίεση. Η δεύτερη είναι η διαστολική, η «μικρή». Οι τιμές γράφονται σε mmHg. Το «13 με 8» αντιστοιχεί σε 130/80 mmHg.
Τα όρια εξαρτώνται από τον τρόπο μέτρησης. Ο παρακάτω πίνακας συνοψίζει τις κατηγορίες των νέων οδηγιών ISH. Αναφέρεται σε μέσους όρους επαναλαμβανόμενων μετρήσεων.
| Μέθοδος | Αυξημένη πίεση | Όριο υπέρτασης |
|---|---|---|
| Ιατρείο | 130–139 ή/και 80–89 | ≥140 ή/και ≥90 |
| Σπίτι | 130–134 ή/και 80–84 | ≥135 ή/και ≥85 |
| Μέσος όρος 24ώρου | 125–129 ή/και 75–79 | ≥130 ή/και ≥80 |
| Εγρήγορση στην 24ωρη καταγραφή | 130–134 ή/και 80–84 | ≥135 ή/και ≥85 |
| Ύπνος στην 24ωρη καταγραφή | 110–119 ή/και 65–69 | ≥120 ή/και ≥70 |
Όλες οι τιμές είναι σε mmHg. Αρκεί η μία από τις δύο τιμές να φτάνει το αντίστοιχο όριο. Αν οι δύο τιμές ανήκουν σε διαφορετικές κατηγορίες, υπερισχύει η υψηλότερη.
Για παράδειγμα, μέσος όρος 132/82 στο σπίτι ανήκει στην κατηγορία της αυξημένης πίεσης. Δεν φτάνει το διαγνωστικό όριο υπέρτασης στο σπίτι, αλλά δεν θεωρείται αδιάφορος. Αντίθετα, μέσος όρος 137/86 βρίσκεται στο εύρος της υπέρτασης.
Αυτό εξηγεί γιατί μπορεί να συζητείται θεραπεία ή στόχος κάτω από 130/80, παρότι το όριο διάγνωσης στο σπίτι είναι 135/85. Το όριο που ονομάζει την κατάσταση και ο στόχος της θεραπείας είναι διαφορετικά πράγματα.
Πόσο χαμηλά πρέπει να πέσει η πίεση;
Οι οδηγίες διακρίνουν τη «βασική» από τη «βέλτιστη» φροντίδα. Η πρώτη περιγράφει το ελάχιστο επίπεδο που πρέπει να είναι προσβάσιμο σε όλους. Η δεύτερη αξιοποιεί περισσότερες δυνατότητες μέτρησης, θεραπείας και παρακολούθησης. Δεν πρόκειται για δύο διαφορετικές μορφές υπέρτασης.
Στη βασική φροντίδα ο στόχος στο ιατρείο είναι κάτω από 140/90 mmHg. Στη βέλτιστη φροντίδα προτείνεται κάτω από 130/80 mmHg για περισσότερους κατάλληλους ασθενείς, τόσο στο ιατρείο όσο και στο σπίτι.
| Μέθοδος | Στόχος μέσου όρου |
|---|---|
| Ιατρείο και σπίτι | <130/80 mmHg |
| 24ωρη καταγραφή | <125/75 mmHg |
| Εγρήγορση στην καταγραφή | <130/80 mmHg |
| Ύπνος στην καταγραφή | <110/65 mmHg |
Οι στόχοι της 24ωρης καταγραφής αφορούν τις περιπτώσεις όπου η εξέταση ενδείκνυται και είναι διαθέσιμη. Δεν χρειάζεται κάθε ασθενής επαναλαμβανόμενες 24ωρες καταγραφές για κάθε αλλαγή φαρμάκου.
Η επιδίωξη είναι η ρύθμιση να επιτυγχάνεται μέσα σε περίπου τρεις μήνες, με τακτικό επανέλεγχο. Ο στόχος προσαρμόζεται ιδιαίτερα σε ανθρώπους άνω των 85 ετών, σε όσους έχουν σημαντική ευπάθεια, ζάλη κατά την όρθια στάση λόγω πτώσης της πίεσης ή περιορισμένο προσδόκιμο ζωής. Η πτώση της πίεσης πρέπει να γίνεται καλά ανεκτή.
ISH 2026, ESC 2024 και ACC/AHA 2025: ποια οδηγία ισχύει για εμένα;
Οι διεθνείς, οι ευρωπαϊκές και οι αμερικανικές οδηγίες δεν χρησιμοποιούν ακριβώς τις ίδιες ονομασίες. Μια πίεση 135/85 στο ιατρείο χαρακτηρίζεται «αυξημένη» από την ISH και την ESC, αλλά «υπέρταση σταδίου 1» από τις αμερικανικές οδηγίες.
| Οδηγίες | «Αυξημένη πίεση» | Υπέρταση | Γενικός θεραπευτικός στόχος |
|---|---|---|---|
| ISH 2026 | 130–139 ή/και 80–89 | ≥140 ή/και ≥90 | <130/80 στη βέλτιστη φροντίδα |
| ESC 2024 | 120–139 ή/και 70–89 | ≥140 ή/και ≥90 | Συστολική 120–129, εφόσον είναι ανεκτή |
| ACC/AHA 2025 | 120–129 και <80 | Στάδιο 1 από 130 ή/και 80 | <130/80, με εξατομίκευση |
Τιμές σε mmHg. Υπερισχύει η υψηλότερη κατηγορία. Ο πίνακας δεν αντικαθιστά τα επιμέρους κριτήρια έναρξης αγωγής.
Η ESC 2024 συνδέει τη φαρμακευτική παρέμβαση από τα 130/80 κυρίως με αυξημένο συνολικό κίνδυνο. Οι ACC/AHA 2025 προτείνουν αγωγή και σε χαμηλότερο κίνδυνο όταν η πίεση παραμένει τουλάχιστον 130/80 μετά από 3–6 μήνες αλλαγών στον τρόπο ζωής. Η ISH 2026 διευρύνει επίσης την πρώιμη θεραπεία στη βέλτιστη φροντίδα.
Για τον Έλληνα ασθενή δεν υπάρχει αυτόματη αλλαγή αγωγής επειδή δημοσιεύθηκε μια νεότερη οδηγία. Ο γιατρός συνδυάζει τις ευρωπαϊκές και διεθνείς συστάσεις με το ιστορικό, τις σωστές μετρήσεις και την ανοχή σας στη θεραπεία. Ζητήστε να γνωρίζετε ποιος είναι ο δικός σας στόχος και με ποια μέθοδο θα ελέγχεται.
Στο hypertension.gr εξηγείται γιατί οι νεότερες οδηγίες στρέφονται σε χαμηλότερες τιμές πίεσης. Εδώ παρουσιάζονται ειδικά οι συστάσεις της ISH του 2026.
Πώς να μετράτε την πίεση στο σπίτι
Η σημαντικότερη πρακτική αλλαγή είναι ότι οι μετρήσεις στο σπίτι αποκτούν κύριο ρόλο στη διάγνωση και στην παρακολούθηση, όταν γίνονται αξιόπιστα. Μια μέτρηση μόνο όταν νιώθετε πονοκέφαλο ή άγχος δεν δείχνει τη συνήθη πίεσή σας.
- Χρησιμοποιήστε πιστοποιημένο πιεσόμετρο βραχίονα με περιχειρίδα κατάλληλη για το χέρι σας.
- Αποφύγετε καφέ, κάπνισμα και άσκηση για 30 λεπτά. Αδειάστε την ουροδόχο κύστη και καθίστε ήρεμα για πέντε λεπτά.
- Στηρίξτε πλάτη και χέρι. Τα πέλματα ακουμπούν στο πάτωμα, τα πόδια δεν σταυρώνουν και η περιχειρίδα βρίσκεται στο ύψος της καρδιάς. Μη μιλάτε.
- Κάντε δύο μετρήσεις με ένα λεπτό διαφορά, πρωί και βράδυ, πριν από τη λήψη της αγωγής όταν υπάρχει αντίστοιχη προγραμματισμένη δόση.
- Συνεχίστε για 3–7 ημέρες. Το ελάχιστο είναι τρεις ημέρες και 12 μετρήσεις συνολικά. Για τον μέσο όρο εξαιρούνται οι μετρήσεις της πρώτης ημέρας.
Κρατήστε όλες τις τιμές, χωρίς να διαλέγετε μόνο τις χαμηλότερες ή τις υψηλότερες. Συσκευή που αποθηκεύει αυτόματα τις μετρήσεις διευκολύνει τον έλεγχο. Δείξτε στον γιατρό και τον τρόπο με τον οποίο μετριέστε.
Η σειρά μετρήσεων είναι ιδιαίτερα χρήσιμη πριν από επίσκεψη και πριν ή μετά από αλλαγή θεραπείας. Όταν η πίεση είναι σταθερά ρυθμισμένη, συμφωνήστε αραιότερο πρόγραμμα. Οι οδηγίες αποθαρρύνουν την καθημερινή, υπερβολικά συχνή μέτρηση χωρίς συγκεκριμένη ένδειξη.
Δείτε επίσης τα συχνότερα λάθη στη μέτρηση της αρτηριακής πίεσης.
Γιατί διαφέρει η πίεση στο σπίτι και στο ιατρείο;
Μερικοί άνθρωποι έχουν υψηλή πίεση στο ιατρείο, αλλά σαφώς φυσιολογικές τιμές εκτός ιατρείου. Πρόκειται για την υπέρταση λευκής μπλούζας. Συνήθως δεν χρειάζεται φάρμακο όταν οι εξωνοσοκομειακές τιμές είναι ξεκάθαρα φυσιολογικές, αλλά χρειάζονται αλλαγές συνηθειών και επανέλεγχος. Υπάρχουν επιλεγμένες εξαιρέσεις, ιδιαίτερα όταν έχει ήδη εντοπιστεί βλάβη οργάνων.
Μπορεί όμως να συμβαίνει και το αντίθετο: η πίεση να φαίνεται καλή στο ιατρείο και υψηλή στο σπίτι. Αυτή είναι η συγκαλυμμένη υπέρταση και δεν πρέπει να παραβλέπεται. Μετά την επιβεβαίωση, μπορεί να χρειάζεται θεραπεία.
Η 24ωρη καταγραφή, γνωστή και ως Holter πίεσης, βοηθά όταν οι μετρήσεις διαφωνούν, όταν δεν μπορεί να γίνει σωστή καταγραφή στο σπίτι ή όταν υπάρχει υποψία ότι η πίεση ανεβαίνει στον ύπνο. Δεν αρκεί πάντα μία μόνο 24ωρη εξέταση για οριστικό συμπέρασμα.
Γιατί μπορεί ο γιατρός να προτείνει δύο φάρμακα σε ένα χάπι;
Για τους περισσότερους ασθενείς με επιβεβαιωμένη υπέρταση από 140/90 mmHg, οι οδηγίες προτείνουν αρχική θεραπεία με δύο δραστικές ουσίες, κατά προτίμηση σε ένα δισκίο. Αυτό δεν σημαίνει υποχρεωτικά ότι η υπέρταση είναι «πολύ βαριά». Δύο ουσίες με διαφορετική δράση μπορούν να πετύχουν καλύτερη ρύθμιση χωρίς να χρειάζεται η μέγιστη δόση ενός μόνο φαρμάκου.
Συχνός συνδυασμός είναι ένας αναστολέας του μετατρεπτικού ενζύμου ή ένας αποκλειστής υποδοχέων αγγειοτασίνης ΙΙ μαζί με ανταγωνιστή ασβεστίου. Αν χρειάζεται, χρησιμοποιείται ή προστίθεται διουρητικό. Οι β-αποκλειστές έχουν θέση όταν υπάρχει ειδικός λόγος, όπως ορισμένες καρδιοπάθειες ή ανάγκη ελέγχου των σφυγμών.
Το σχήμα προσαρμόζεται στα συνοδά νοσήματα, στις εξετάσεις και στις ανεπιθύμητες ενέργειες. Ένα χάπι που περιέχει δύο ή τρεις ουσίες μπορεί να διευκολύνει πολύ περισσότερο από πολλά ξεχωριστά δισκία. Αν υπάρχει κόστος, δυσκολία κατάποσης ή παρενέργεια, χρειάζεται να το γνωρίζει ο γιατρός.
Χάπι πίεσης το πρωί ή το βράδυ;
Οι οδηγίες ISH 2026 είναι πρακτικές: τα αντιυπερτασικά να λαμβάνονται μαζί, το πρωί όποτε αυτό είναι εφικτό, ή την ώρα που εξυπηρετεί καλύτερα τον ασθενή και τον βοηθά να τηρεί την αγωγή.
Η σύσταση εφαρμόζεται με βάση το συγκεκριμένο θεραπευτικό σχήμα. Αν έχετε ειδικές οδηγίες, περισσότερες ημερήσιες δόσεις ή συμπτώματα μετά τη λήψη, μην αλλάξετε μόνοι σας τις ώρες. Συζητήστε πώς μπορεί να απλοποιηθεί η αγωγή.
Περισσότερες απαντήσεις θα βρείτε στο άρθρο Χάπι πίεσης: πρωί ή βράδυ, πριν ή μετά το φαγητό;
Τι άλλο μπορείτε να αλλάξετε από σήμερα;
Οι αλλαγές στον τρόπο ζωής συνεχίζονται και μετά την έναρξη φαρμάκου. Δεν είναι μια δοκιμή που εγκαταλείπεται αν χρειαστεί χάπι.
- Περιορίστε το συνολικό αλάτι έως περίπου 5 γραμμάρια την ημέρα. Περιλαμβάνεται και το αλάτι στο ψωμί, στα τυριά, στα αλλαντικά και στα έτοιμα φαγητά.
- Βάλτε περισσότερα λαχανικά, φρούτα, όσπρια και φυτικές ίνες στο τραπέζι. Περιορίστε τα πρόσθετα σάκχαρα και τα πολύ επεξεργασμένα τρόφιμα.
- Κινηθείτε συστηματικά. Προτείνονται τουλάχιστον 30 λεπτά αερόβιας δραστηριότητας σε 5–7 ημέρες την εβδομάδα και μυϊκή ενδυνάμωση 2–3 ημέρες, ανάλογα με τις δυνατότητές σας.
- Αν υπάρχει υπερβάλλον βάρος, επιδιώξτε σταδιακή απώλεια. Η μείωση της κοιλιακής παχυσαρκίας βοηθά τη ρύθμιση της πίεσης.
- Φροντίστε τον ύπνο. Οι οδηγίες προτείνουν 7–8 ώρες και αντιμετώπιση διαταραχών, ιδίως υπνικής άπνοιας.
- Διακόψτε το κάπνισμα και τα προϊόντα νικοτίνης. Η προστασία αφορά συνολικά την καρδιά και τα αγγεία.
Τα υποκατάστατα αλατιού με κάλιο δεν είναι κατάλληλα για όλους. Αν έχετε νεφρική νόσο ή παίρνετε φάρμακα που αυξάνουν το κάλιο, ρωτήστε πριν τα χρησιμοποιήσετε.
Αν η πίεση δεν πέφτει παρά τα φάρμακα
Η ανεπαρκής ρύθμιση δεν σημαίνει αμέσως ανθεκτική υπέρταση. Πρώτα ελέγχονται η τεχνική μέτρησης, οι τιμές στο σπίτι, η τακτική λήψη, οι δόσεις και φάρμακα ή ουσίες που μπορεί να αυξάνουν την πίεση. Οι οδηγίες αντιμετωπίζουν την ασυνεπή λήψη ως παράγοντα κινδύνου που μπορεί να διορθωθεί, όχι ως λόγο επίρριψης ευθύνης στον ασθενή.
Αν η πίεση παραμένει τουλάχιστον 140/90 στο ιατρείο παρά τρία κατάλληλα φάρμακα, ανάμεσά τους διουρητικό, χρειάζεται διερεύνηση. Μπορεί να υπάρχει υπνική άπνοια, νεφρική νόσος ή υπερπαραγωγή αλδοστερόνης. Η τελευταία μπορεί να υπάρχει ακόμη και με φυσιολογικό κάλιο.
Αφού επιβεβαιωθεί η πραγματική ανθεκτικότητα και βελτιστοποιηθεί η αγωγή, η σπιρονολακτόνη σε χαμηλή δόση παραμένει το προτιμώμενο τέταρτο φάρμακο. Χρειάζονται κατάλληλη νεφρική λειτουργία και κάλιο, καθώς και στενή παρακολούθηση. Οι οδηγίες αναφέρουν κάλιο κάτω από 4,5 mmol/L και εκτιμώμενη νεφρική διήθηση τουλάχιστον 30 mL/min/1,73 m². Αυτές είναι προϋποθέσεις που αξιολογεί ο γιατρός, όχι οδηγίες για αυτοθεραπεία.
Ποια νέα φάρμακα και θεραπείες περιλαμβάνονται;
Οι νέες οδηγίες περιγράφουν περισσότερες επιλογές για δύσκολα ρυθμιζόμενη πίεση. Οι αναστολείς συνθάσης αλδοστερόνης, όπως το baxdrostat και το lorundrostat, μειώνουν την παραγωγή μιας ορμόνης που συμβάλλει στην κατακράτηση αλατιού και στην αύξηση της πίεσης.
Περιλαμβάνονται επίσης το aprocitentan, που δρα στους υποδοχείς της ενδοθηλίνης, και το esaxerenone, που αποκλείει τη δράση της αλδοστερόνης στον υποδοχέα της. Η έγκριση, η ένδειξη και η διαθεσιμότητα διαφέρουν από χώρα σε χώρα. Η παρουσία μιας ουσίας στις οδηγίες δεν σημαίνει αυτόματα ότι είναι διαθέσιμη στην Ελλάδα ή κατάλληλη για όλους.
Οι νεότερες επιλογές χρειάζονται παρακολούθηση. Ανάλογα με το φάρμακο, μπορεί να εμφανιστούν κατακράτηση υγρών, αύξηση καλίου, μείωση νατρίου ή αλλαγές στη νεφρική λειτουργία. Για περισσότερες πληροφορίες υπάρχει το άρθρο Αναστολείς συνθάσης αλδοστερόνης.
Η υπό μελέτη ένεση με δράση τουλάχιστον έξι μηνών
Το zilebesiran είναι μια υπό ανάπτυξη θεραπεία RNA που μειώνει την παραγωγή αγγειοτασινογόνου στο ήπαρ. Χορηγείται με υποδόρια ένεση και η αντιυπερτασική δράση του διαρκεί τουλάχιστον έξι μήνες, σύμφωνα με τα δεδομένα που συνοψίζουν οι οδηγίες. Περισσότερα για τη νέα θεραπεία της υπέρτασης με ένεση.
Στο κείμενο της ISH δεν παρουσιάζεται ως διαθέσιμη θεραπεία ρουτίνας. Η μακρά δράση έχει ενδιαφέρον για τη συνέπεια στη θεραπεία, αλλά σημαίνει επίσης ότι το αποτέλεσμα δεν μπορεί να διακοπεί άμεσα αν παρουσιαστεί πρόβλημα. Χρειάζονται προσεκτική επιλογή ασθενών και παρακολούθηση.
Νεφρική απονεύρωση για επιλεγμένους ασθενείς
Η νεφρική απονεύρωση είναι επεμβατική θεραπεία με καθετήρα που δρα σε νεύρα γύρω από τις νεφρικές αρτηρίες. Μπορεί να εξεταστεί όταν η πίεση παραμένει αρρύθμιστη παρά τουλάχιστον τέσσερα κατάλληλα φάρμακα ή όταν σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες δεν επιτρέπουν την αναγκαία αγωγή.
Προηγούνται 24ωρη καταγραφή, έλεγχος της λήψης των φαρμάκων και αποκλεισμός δευτεροπαθών αιτίων. Απαιτούνται κατάλληλες νεφρικές αρτηρίες και νεφρική διήθηση τουλάχιστον 40 mL/min/1,73 m². Η απόφαση λαμβάνεται σε εξειδικευμένο κέντρο και το όφελος δεν είναι ίδιο σε όλους.
Τι αλλάζει σε ηλικιωμένους, διαβήτη, νεφρική νόσο και εγκυμοσύνη;
Στους ηλικιωμένους, η λειτουργικότητα και η ανοχή έχουν μεγαλύτερη σημασία από έναν αριθμό ηλικίας. Ένας δραστήριος άνθρωπος μεγαλύτερης ηλικίας μπορεί να ωφελείται από χαμηλότερο στόχο. Αντίθετα, ζάλη όταν σηκώνεται, σημαντική ευπάθεια ή ανεπιθύμητες ενέργειες μπορεί να απαιτούν προσαρμογή.
Σε διαβήτη και νεφρική νόσο, ο γιατρός ελέγχει και τη νεφρική λειτουργία και τη λευκωματίνη στα ούρα. Η επιλογή της αγωγής αποσκοπεί στην προστασία καρδιάς και νεφρών, πέρα από την ένδειξη του πιεσομέτρου. Μετά από ορισμένες αλλαγές φαρμάκων χρειάζονται εξετάσεις αίματος, συχνά μέσα σε 2–4 εβδομάδες.
Στην εγκυμοσύνη ισχύει ξεχωριστή προσέγγιση. Ο στόχος που αναφέρει η ISH είναι κάτω από 140/90, με αποφυγή υπερβολικά χαμηλών τιμών. Ορισμένα συχνά αντιυπερτασικά αντενδείκνυνται. Αν σχεδιάζετε εγκυμοσύνη ή μείνετε έγκυος, χρειάζεται έγκαιρος έλεγχος της αγωγής.
Πότε η υψηλή πίεση είναι επείγον περιστατικό;
Υπερτασική επείγουσα κατάσταση υπάρχει όταν η πολύ υψηλή πίεση συνοδεύεται από οξεία βλάβη οργάνων, όπως εγκεφάλου, καρδιάς, νεφρών ή μεγάλων αγγείων. Συνήθως οι τιμές βρίσκονται από 180/120 mmHg και πάνω, αλλά δεν υπάρχει αυστηρό αριθμητικό όριο που να καθορίζει μόνο του την κατάσταση.
Πόνος στο στήθος, έντονη δύσπνοια, ξαφνική αδυναμία ή μούδιασμα στη μία πλευρά, διαταραχή ομιλίας, σύγχυση ή αιφνίδια σοβαρή διαταραχή όρασης απαιτούν άμεση βοήθεια. Καλέστε το 112 ή το 166. Μην περιμένετε να εμφανιστεί συγκεκριμένος αριθμός στο πιεσόμετρο και μην επιχειρήσετε απότομη πτώση της πίεσης με επιπλέον χάπια χωρίς ιατρική οδηγία.
Αν καταγράφετε επίμονα πολύ υψηλές τιμές χωρίς συμπτώματα, χρειάζεται άμεση επικοινωνία με γιατρό για αξιολόγηση. Η απουσία συμπτωμάτων δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι δεν υπάρχει πρόβλημα. Όταν αποκλειστεί οξεία βλάβη οργάνων, συνήθως αρκούν προσαρμογή της από του στόματος θεραπείας και στενή παρακολούθηση, χωρίς ενδοφλέβια αγωγή.
Η μακροχρόνια ρύθμιση της πίεσης αποτελεί βασικό μέτρο πρόληψης του εγκεφαλικού επεισοδίου.
Μπορώ να βασιστώ στο smartwatch;
Οι συσκευές χωρίς περιχειρίδα δεν συνιστώνται προς το παρόν για διάγνωση υπέρτασης ή αλλαγή θεραπείας. Μια ειδοποίηση από έξυπνο ρολόι μπορεί να οδηγήσει σε έλεγχο, αλλά χρειάζεται επιβεβαίωση με κατάλληλο πιεσόμετρο και σωστή διαδικασία.
Η ISH παρουσιάζει επίσης το ISH OnTheGo, ένα εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης για να βρίσκουν και να κατανοούν οι επαγγελματίες υγείας τις οδηγίες. Πρόκειται για υποστήριξη της ενημέρωσης, όχι για αντικατάσταση της ιατρικής κρίσης ή για εφαρμογή που αποφασίζει μόνη της ποιο φάρμακο χρειάζεστε.
Τι να συζητήσετε στο επόμενο ραντεβού
Πάρτε μαζί τις μετρήσεις σας και μια λίστα με όσα φάρμακα και συμπληρώματα χρησιμοποιείτε. Οι πιο χρήσιμες ερωτήσεις είναι συγκεκριμένες:
- Ποιος είναι ο δικός μου στόχος πίεσης στο σπίτι;
- Είναι σωστή η συσκευή και η τεχνική μου;
- Χρειάζομαι αλλαγές συνηθειών, φάρμακο ή προσαρμογή της αγωγής;
- Μπορώ να παίρνω λιγότερα δισκία με έναν συνδυασμό;
- Πότε πρέπει να ξαναμετρηθώ και πότε χρειάζονται εξετάσεις;
Οι νέες οδηγίες δίνουν περισσότερη αξία στην πρόληψη πριν η πίεση ανέβει πολύ. Για να εφαρμοστούν σωστά, χρειάζονται αξιόπιστες μετρήσεις, εφικτές αλλαγές στην καθημερινότητα και θεραπεία που μπορείτε να ακολουθείτε σταθερά.
Συχνές ερωτήσεις
Έχω πίεση 130 με 80. Έχω υπέρταση;
Κατά την ISH 2026, στο ιατρείο πρόκειται για αυξημένη πίεση, όχι για υπέρταση με βάση το διαγνωστικό όριο των 140/90. Χρειάζεται επιβεβαίωση και αξιολόγηση του συνολικού κινδύνου. Οι αμερικανικές οδηγίες χρησιμοποιούν διαφορετική ονομασία και την κατατάσσουν στο στάδιο 1.
Γιατί στο σπίτι η διάγνωση αρχίζει από 135/85, αλλά ο στόχος είναι κάτω από 130/80;
Το διαγνωστικό όριο και ο θεραπευτικός στόχος έχουν διαφορετικό σκοπό. Στο σπίτι, 130–134 ή/και 80–84 σημαίνει αυξημένη πίεση. Από 135 ή/και 85 ο μέσος όρος βρίσκεται στο εύρος υπέρτασης. Ο στόχος της βέλτιστης θεραπείας είναι χαμηλότερος, όταν είναι κατάλληλος και ανεκτός.
Τα δύο ποτά αφορούν την ημέρα ή την εβδομάδα;
Την εβδομάδα. Η ISH 2026 προτείνει αποφυγή αλκοόλ ή έως δύο τυπικά ποτά συνολικά την εβδομάδα και αποφυγή μεγάλης κατανάλωσης σε μία περίσταση.
Πρέπει να μετριέμαι κάθε μέρα για πάντα;
Όχι. Για αρχική εκτίμηση ή γύρω από αλλαγές αγωγής χρειάζεται οργανωμένη σειρά μετρήσεων. Όταν η πίεση σταθεροποιηθεί, η συχνότητα μειώνεται σύμφωνα με το πρόγραμμα που συμφωνείτε με τον γιατρό.
Να μεταφέρω όλα τα χάπια μου το πρωί;
Η ISH προτείνει κοινή λήψη το πρωί όποτε γίνεται ή στην ώρα που βοηθά περισσότερο τη συνέπεια. Η εφαρμογή εξαρτάται από το δικό σας σχήμα. Μην αλλάζετε τις ειδικές οδηγίες λήψης χωρίς συνεννόηση με τον γιατρό.
Αν η πίεση πέσει, μπορώ να σταματήσω το φάρμακο;
Μην το διακόπτετε μόνοι σας. Η καλή τιμή συχνά σημαίνει ότι η αγωγή λειτουργεί. Μεταβολές στο βάρος, συμπτώματα ή επίμονα χαμηλές τιμές μπορεί να οδηγήσουν σε ιατρική επανεκτίμηση της δόσης.
Υπάρχει ήδη ένεση για την πίεση κάθε έξι μήνες;
Το zilebesiran έχει μελετηθεί ως υποδόρια θεραπεία με δράση τουλάχιστον έξι μηνών. Στις οδηγίες ISH 2026 παραμένει υπό ανάπτυξη και δεν παρουσιάζεται ως διαθέσιμη αγωγή ρουτίνας.
Διαβάστε επίσης
Το άρθρο παρέχει γενική ενημέρωση. Η διάγνωση και οι αλλαγές στη θεραπεία βασίζονται στην εξατομικευμένη εκτίμηση του θεράποντος ιατρού.
Το άρθρο επιμελήθηκε ο Ηρακλής Αβραμόπουλος
Παθολόγος – Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής, ΥΓΕΙΑ
Ιατρείο Νεαπόλεως 9, 15123 Μαρούσι,
τηλ. 2106867060, 6944881577
Βιβλιογραφία
- Stergiou GS, Kario K, Aristizabal D, Beheiry H, Cho MC, Colombari DSA, et al. 2026 International Society of Hypertension Global Hypertension Practice Guidelines. J Hypertens. 2026 Oct 20. Online ahead of print. doi: 10.1097/HJH.0000000000004451. PMID: 42909506.
- McEvoy JW, McCarthy CP, Bruno RM, Brouwers S, Canavan MD, Ceconi C, et al. 2024 ESC Guidelines for the management of elevated blood pressure and hypertension. Eur Heart J. 2024;45(38):3912-4018. doi: 10.1093/eurheartj/ehae178.
- Jones DW, Ferdinand KC, Taler SJ, Johnson HM, Shimbo D, Abdalla M, et al. 2025 AHA/ACC/AANP/AAPA/ABC/ACCP/ACPM/AGS/AMA/ASPC/NMA/PCNA/SGIM Guideline for the Prevention, Detection, Evaluation and Management of High Blood Pressure in Adults: A Report of the American College of Cardiology/American Heart Association Joint Committee on Clinical Practice Guidelines. Hypertension. 2025;82(10):e212-e316. doi: 10.1161/HYP.0000000000000249.
- International Society of Hypertension. ISH publishes new global hypertension practice guidelines [Internet]. 2026 Oct 26 [cited 2026 Oct 28]. Available from: https://ish-world.com/latest-news-and-updates/ish-publishes-new-global-hypertension-practice-guidelines.
- International Society of Hypertension. ISH OnTheGo [Internet]. [cited 2026 Oct 28]. Available from: https://onthego.ish-world.com/.
