Οι ουρολοιμώξεις είναι πολύ συχνές, ιδίως στις γυναίκες. Τις περισσότερες φορές αφορούν την κύστη (κυστίτιδα) και είναι ήπιες. Σημασία έχει να αναγνωρίσουμε έγκαιρα τα συμπτώματα, να πάρουμε σωστό δείγμα ούρων και να ακολουθήσουμε την κατάλληλη αγωγή όταν χρειάζεται.
Συμπτώματα κυστίτιδας (χαμηλής ουρολοίμωξης)
• Τσούξιμο/πόνος στην ούρηση (δυσουρία)
• Συχνουρία, επιτακτική ανάγκη, μικρές ποσότητες ούρων
• Θολά/δυσώδη ούρα, ενίοτε αίμα
• ΧΩΡΙΣ πυρετό ή με δέκατα — χωρίς πόνο στη νεφρική χώρα
Πότε υποψιάζομαι πυελονεφρίτιδα (λοίμωξη νεφρού);
• Πυρετός ≥38°C με ρίγη
• Πόνος στη μία ή και στις δύο νεφρικές χώρες (οσφύς)
• Ναυτία/έμετοι, κακουχία
➤ Απαιτεί άμεση ιατρική εκτίμηση και συνήθως καλλιέργεια ούρων.
Πότε χρειάζονται εξετάσεις ούρων;
• Γενική ούρων: χρήσιμη στις περισσότερες περιπτώσεις.
• Καλλιέργεια ούρων: απαραίτητη σε άνδρες, εγκύους, παιδιά, πυρετό/υποψία πυελονεφρίτιδας, υποτροπιάζουσες λοιμώξεις, αποτυχία/υποτροπή μετά από αντιβίωση ή ύποπτα συμπτώματα.
Πώς παίρνω σωστό δείγμα για καλλιέργεια;
• Πλύσιμο χεριών και περιγεννητικής περιοχής.
• Απόρριψη της πρώτης ροής και συλλογή «μέσης ροής» σε αποστειρωμένο δοχείο.
• Παράδοση στο εργαστήριο μέσα σε 1–2 ώρες (ή στο ψυγείο έως 4 ώρες).
Τι μπορώ να κάνω μέχρι να δω γιατρό;
• Πιείτε αρκετά υγρά, ούρηση συχνά — μην «κρατάτε» τα ούρα.
• Αναλγητικά/αντιπυρετικά για δυσφορία/πυρετό (π.χ. παρακεταμόλη).
Χρειάζεται πάντα αντιβίωση;
• Όχι πάντα. Σε ήπια συμπτώματα μπορεί να προταθεί αναμονή 24–48 ωρών με υγρά/αναλγητικά, ιδίως αν τα συμπτώματα υποχωρούν.
• Όταν αποφασιστεί αντιβίωση, επιλέγεται από τον γιατρό με βάση τα συμπτώματα, το ιστορικό και —όπου υπάρχει— το αντιβιόγραμμα της καλλιέργειας.
• Συμπτώματα που επιμένουν >48–72 ώρες ή επιδεινώνονται χρειάζονται επανεκτίμηση.
Πώς θα αποφύγετε υποτροπές ουρολοίμωξης
• Επαρκή υγρά, ούρηση μετά τη σεξουαλική επαφή, μην αναβάλλετε την ούρηση.
• Βαμβακερά εσώρουχα, αποφύγετε στενά/υγρά ρούχα πολλή ώρα.
• Αποφύγετε σπερματοκτόνα διαφράγματα — αυξάνουν τον κίνδυνο σε ορισμένες γυναίκες.
• Σε συχνές υποτροπές, ο γιατρός μπορεί να συζητήσει επιπλέον επιλογές πρόληψης.
Ειδικές ομάδες που χρειάζονται άμεση εκτίμηση
• Έγκυες (θεραπεία ακόμη και της ασυμπτωματικής βακτηριουρίας)
• Άνδρες, παιδιά, άτομα με ουροκαθετήρα
• Σακχαρώδης διαβήτης, νεφροπάθεια, ανοσοκαταστολή
• Υψηλός πυρετός, ρίγη, πόνος νεφρού, έμετοι/αδυναμία λήψης υγρών
Πότε να επικοινωνήσω άμεσα με γιατρό;
• Συμπτώματα πυελονεφρίτιδας ή επιδείνωση παρά την αγωγή
• Εγκυμοσύνη με συμπτώματα, αιματουρία, έντονος πόνος
• Υποτροπές (≥2 σε 6 μήνες ή ≥3 σε 12 μήνες) — χρειάζεται σχέδιο πρόληψης
Συμπέρασμα: Με σωστό δείγμα ούρων, έγκαιρη αξιολόγηση των συμπτωμάτων και κατάλληλη αγωγή όπου χρειάζεται, οι περισσότερες ουρολοιμώξεις αντιμετωπίζονται γρήγορα και αποτελεσματικά.
Το άρθρο επιμελήθηκε ο Ηρακλής Αβραμόπουλος
Παθολόγος – Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής, ΥΓΕΙΑ
