Τα τελευταία χρόνια ακούμε όλο και πιο συχνά για εξετάσεις αίματος που “διαγιγνώσκουν” το Αλτσχάιμερ.
Τον Ιούλιο του 2025, η Alzheimer’s Association παρουσίασε τις πρώτες επίσημες κλινικές οδηγίες για τη χρήση αυτών των εξετάσεων.
👉 Το μήνυμα είναι ξεκάθαρο:
τα αιματολογικά τεστ είναι πολλά υποσχόμενα, αλλά δεν αντικαθιστούν την ιατρική αξιολόγηση.
🩸 Τι είναι τα αιματολογικά τεστ για το Αλτσχάιμερ;
Πρόκειται για εξετάσεις αίματος που μετρούν βιοδείκτες που σχετίζονται με τη νόσο, κυρίως:
-
παθολογικές μορφές της πρωτεΐνης tau (p-tau 181, 217, 231)
-
δείκτες αμυλοειδούς β-42/40
Αυτές οι πρωτεΐνες σχετίζονται με τις χαρακτηριστικές αλλοιώσεις του εγκεφάλου στο Αλτσχάιμερ.
⚠️ Τι τονίζουν οι νέες οδηγίες
Σύμφωνα με την Alzheimer’s Association:
❌ Τα τεστ αίματος ΔΕΝ πρέπει
-
να χρησιμοποιούνται μόνα τους για διάγνωση
-
να γίνονται χωρίς προηγούμενη ιατρική εκτίμηση
-
να αντικαθιστούν την κλινική εξέταση και το ιστορικό
✅ Τα τεστ αίματος ΜΠΟΡΟΥΝ
-
να βοηθήσουν ως πρώτο φίλτρο (triage)
-
να αποκλείσουν τη νόσο όταν είναι αρνητικά
-
να καθοδηγήσουν την ανάγκη για πιο εξειδικευμένες εξετάσεις
📊 Πότε θεωρούνται αξιόπιστα;
Οι οδηγίες θέτουν αυστηρά όρια ακρίβειας:
-
🔹 ≥90% ευαισθησία και ≥75% ειδικότητα
→ Χρήσιμα για αρχική διαλογή -
🔹 ≥90% ευαισθησία ΚΑΙ ειδικότητα
→ Μπορούν, σε εξειδικευμένα κέντρα, να χρησιμοποιηθούν αντί εξετάσεων όπως:-
οσφυονωτιαία παρακέντηση
-
PET εγκεφάλου
-
📌 Ακόμη και τότε, η ερμηνεία γίνεται μόνο από ειδικό.
👨⚕️ Σε ποιους αφορούν;
Οι οδηγίες αφορούν:
-
άτομα με αντικειμενική διαταραχή μνήμης
-
ασθενείς με ήπια νοητική διαταραχή (MCI)
-
άτομα με άνοια
❗ Δεν αφορούν ασυμπτωματικούς ανθρώπους που απλώς «θέλουν να ελέγξουν τη μνήμη τους».
🧭 Γιατί αυτό είναι σημαντικό για το κοινό
Τα αιματολογικά τεστ:
-
είναι πιο εύκολα και φθηνότερα
-
αυξάνουν την πρόσβαση στη διάγνωση
-
μπορούν να επιταχύνουν τη σωστή διερεύνηση
❗ Όμως:
Ένα “θετικό” τεστ δεν σημαίνει αυτόματα Αλτσχάιμερ,
και ένα “αρνητικό” δεν αντικαθιστά την ιατρική κρίση.
🧩 Τι έρχεται τα επόμενα χρόνια
Η Alzheimer’s Association ανακοίνωσε ότι θα ακολουθήσουν:
-
🧠 νέα εργαλεία αξιολόγησης μνήμης (2025)
-
📋 οδηγίες για στάδια νόσου και θεραπεία (2026)
-
🛡️ οδηγίες πρόληψης (2027)
📌 Τι να κρατήσετε
-
Τα αιματολογικά τεστ είναι βοηθητικά, όχι διαγνωστικά από μόνα τους
-
Η διάγνωση γίνεται πάντα από ειδικό
-
Η σωστή ενημέρωση προστατεύει από παρερμηνείες και άγχος.
Το άρθρο επιμελήθηκε ο Παθολόγος Ηρακλής Αβραμόπουλος
Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Υγεία
Ιατρείο: Νεαπόλεως 9 Μαρούσι 15123
Τηλ: 6944881577, 210 6867060
📚 Βιβλιογραφία
-
Edelmayer RM, et al. Clinical practice guideline for blood-based biomarkers in the diagnostic workup of Alzheimer’s disease. Alzheimer’s & Dementia. 2025.
-
Alzheimer’s Association International Conference (AAIC) 2025.
-
Alzheimer’s Association. Clinical Practice Guideline on Blood-Based Biomarkers, July 2025.
