Βαριατρική χειρουργική και φάρμακα παχυσαρκίας: Πώς αλλάζει το τοπίο στη θεραπεία της παχυσαρκίας

Η σχέση ανάμεσα σε βαριατρική χειρουργική και φάρμακα παχυσαρκίας φαίνεται να αλλάζει γρήγορα τα τελευταία χρόνια. Νέα δεδομένα που δημοσιεύθηκαν στο JAMA Surgery δείχνουν ότι οι επεμβάσεις βαριατρικής χειρουργικής μειώνονται από τα τέλη του 2022, την ώρα που αυξάνεται εντυπωσιακά η συνταγογράφηση νεότερων φαρμάκων κατά της παχυσαρκίας, όπως η σεμαγλουτίδη και η τιρζεπατίδη.

Η ανάλυση βασίστηκε στη βάση ηλεκτρονικών ιατρικών φακέλων Epic Cosmos και περιέλαβε 31.684.807 ενήλικες που πληρούσαν τα κριτήρια για βαριατρική χειρουργική. Η διάμεση ηλικία ήταν 55 έτη και περίπου το 60% ήταν γυναίκες. Οι ερευνητές παρακολούθησαν τις τάσεις από το πρώτο τρίμηνο του 2017 έως το τρίτο τρίμηνο του 2025.

Τι έδειξαν τα στοιχεία

Στο τρίτο τρίμηνο του 2025, το 24,17% των ενηλίκων που ήταν επιλέξιμοι για βαριατρική χειρουργική είχε λάβει συνταγή για σεμαγλουτίδη ή τιρζεπατίδη, ενώ μόλις το 0,09% είχε υποβληθεί σε βαριατρική επέμβαση στο ίδιο χρονικό διάστημα. Η χρήση αυτών των φαρμάκων είχε αυξηθεί από μόλις 0,22% στο τέταρτο τρίμηνο του 2018.

Παράλληλα, οι βαριατρικές επεμβάσεις κορυφώθηκαν στο 0,17% το τέταρτο τρίμηνο του 2022 και στη συνέχεια μειώθηκαν σε 0,11% το τέταρτο τρίμηνο του 2024 και σε 0,09% το τρίτο τρίμηνο του 2025. Από το τρίτο τρίμηνο του 2022 έως το τρίτο τρίμηνο του 2025, η συνολική μείωση στις βαριατρικές επεμβάσεις έφτασε το 46,4%.

Η μείωση ήταν εμφανής και στις δύο κύριες τεχνικές: η sleeve gastrectomy μειώθηκε κατά 50,1%, ενώ η Roux-en-Y gastric bypass κατά 44,3%.

Τι σημαίνει αυτή η αλλαγή

Οι ερευνητές σημειώνουν ότι η θεραπεία της παχυσαρκίας περνά σε μια νέα εποχή. Η παχυσαρκία αντιμετωπίζεται πλέον όλο και περισσότερο ως χρόνια και υποτροπιάζουσα νόσος, κάτι που αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο γιατροί και ασθενείς βλέπουν τις διαθέσιμες επιλογές θεραπείας.

Το σημαντικό μήνυμα δεν είναι απαραίτητα ότι τα φάρμακα «αντικαθιστούν» τη βαριατρική χειρουργική. Πιο σωστά, φαίνεται ότι περισσότεροι ασθενείς αναζητούν πλέον θεραπεία για την παχυσαρκία, αλλά επιλέγουν σε μεγαλύτερο βαθμό φαρμακευτικές λύσεις πριν φτάσουν στο χειρουργείο.

Γιατί παραμένει κενό στη θεραπεία

Παρά την εντυπωσιακή αύξηση στη χρήση φαρμάκων, το 75,8% των ατόμων που πληρούσαν τα κριτήρια για βαριατρική χειρουργική δεν λάμβανε ούτε φαρμακοθεραπεία ούτε χειρουργική αντιμετώπιση στο τρίτο τρίμηνο του 2025. Αυτό δείχνει ότι, παρά τη μεγαλύτερη διαθεσιμότητα επιλογών, οι περισσότεροι ασθενείς με σοβαρή παχυσαρκία εξακολουθούν να μένουν χωρίς αποτελεσματική θεραπεία.

Οι συγγραφείς τονίζουν επίσης ότι εξακολουθούν να υπάρχουν εμπόδια πρόσβασης, καθώς και το βάρος του στίγματος που για χρόνια συνόδευε την παχυσαρκία και περιόριζε την αναζήτηση φροντίδας.

Τι πρέπει να κρατήσουμε

Η άνοδος των GLP-1 και των νεότερων αντιπαχυσαρκικών φαρμάκων αλλάζει ξεκάθαρα την καθημερινή πρακτική. Ωστόσο, η βαριατρική χειρουργική παραμένει ισχυρή και τεκμηριωμένη θεραπευτική επιλογή για πολλούς ασθενείς. Το βασικό ερώτημα δεν είναι ποια μέθοδος «κερδίζει», αλλά ποιος ασθενής χρειάζεται ποια θεραπεία και σε ποιο στάδιο. Αυτό, σύμφωνα με τους ειδικούς, απαιτεί περισσότερο patient-centered και evidence-based σχεδιασμό φροντίδας.

Το άθρο επιμελήθηκε ο Παθολόγος Ηρακλής Αβραμόπουλος
Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Υγεία
Ιατρείο: Νεαπόλεως 9 Μαρούσι 15123
Τηλ: 6944881577, 210 6867060

Βιβλιογραφία

1. Rohde SC, et al. Trends in Metabolic and Bariatric Surgery Use During the GLP-1 Receptor Agonist Era. JAMA Surgery. 2026. doi:10.1001/jamasurg.2026.0049.
2. JAMA Network Media Relations. Trends in Metabolic and Bariatric Surgery Use During the GLP-1 Receptor Agonist Era. March 2026.
3. Medical Xpress. 2018 to 2025 saw rise in GLP-1 receptor agonist prescriptions and fall in bariatric surgery use. March 10, 2026.