Οι εκτιμήσεις για τον προβλεπόμενο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου κατά τη διάρκεια της ζωής ενός ανθρώπου από την ακτινοβολία της αξονικής τομογραφίας έχουν υπερδιπλασιαστεί από το 2009.
Οι υψηλές δόσεις ιονίζουσας ακτινοβολίας που χορηγούνται από σαρωτές αξονικής τομογραφίας (CT) είναι σίγουρο ότι αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου κατά τη διάρκεια της ζωής. Πριν από δεκαπέντε χρόνια, οι ερευνητές εκτίμησαν ότι έως και 2% των καρκίνων που διαγιγνώσκονται στις ΗΠΑ μπορεί να προκαλούνται άμεσα από αξονικές τομογραφίες. Τώρα, μια διαφορετική ερευνητική ομάδα έκανε μια νέα αξιολόγηση, χρησιμοποιώντας εθνικά μητρώα χρήσης αξονικής τομογραφίας και συνεχιζόμενες εκτιμήσεις κινδύνου καρκίνου από επιζώντες ιαπωνικής ατομικής βόμβας και άλλες ομάδες που εκτέθηκαν σε ακτινοβολία.
Μεταξύ των ευρημάτων τους είναι τα εξής:
Η χρήση της αξονικής τομογραφίας στις ΗΠΑ συνεχίζει να αυξάνεται, με περίπου 93 εκατομμύρια αξονικές να πραγματοποιούνται σε σχεδόν 62 εκατομμύρια ασθενείς το 2023 (περίπου 30 εκατομμύρια περισσότερες σαρώσεις από ό,τι το 2006).
Αυτές οι αξονικές μόνο και μόνο από το 2023 συνεπάγονταν δόσεις ακτινοβολίας που προβλέπεται να προκαλέσουν περίπου 102.700 μελλοντικούς καρκίνους (93.000 σε ενήλικες και 9.700 σε παιδιά). Μεταξύ των ασθενών που εκτέθηκαν ως ενήλικες, ο συχνότερος καρκίνος θα είναι του πνεύμονα, του παχέος εντέρου και η λευχαιμία. Μεταξύ εκείνων που εκτέθηκαν ως παιδιά, ο καρκίνος του θυρεοειδούς, του πνεύμονα και του μαστού θα είναι οι συχνότεροι.
Μεταξύ των παιδιών, ο κίνδυνος καρκίνου είναι υψηλότερος σε όσα υποβάλλονται σε αξονική τομογραφία όταν είναι κάτω του 1 έτους και στη συνέχεια μειώνεται με την ηλικία. Ο κίνδυνος μεταξύ των ενηλίκων κορυφώνεται για όσους κάνουν αξονικές μεταξύ 50 και 59 ετών.
Αυτές οι εκτιμήσεις υποδηλώνουν ότι οι αξονικές τομογραφίες ευθύνονται πλέον για περίπου το 5% των νέων διαγνώσεων καρκίνου.
Στις μέρες μας, με εύκολα διαθέσιμες και χαμηλού κόστους αξονικές τομογραφίες, είναι πολύ πιθανό να ξεχνάμε ότι η αλόγιστη χρήση συνεπάγεται σημαντικό και αυξανόμενο κίνδυνο για την υγεία. Το να θυμόμαστε να προτιμούμε τον υπέρηχο ή τη μαγνητική τομογραφία όποτε είναι δυνατόν είναι ένα καλό εργαλείο πρόληψης του καρκίνου.
Βιβλιογραφία
Smith-Bindman R et al. Projected lifetime cancer risks from current computed tomography imaging. JAMA Intern Med 2025 Apr 14.
Brenner DJ and Hall EJ. Computed tomography — An increasing source of radiation exposure. N Engl J Med 2007 Nov 29; 357:2277.
