Το μεταβολικό σύνδρομο (ΜΣ) περιλαμβάνει ένα σύνολο διαταραχών, όπως η παχυσαρκία, η υπέρταση, η δυσλιπιδαιμία και η υπεργλυκαιμία, και αποτελεί παράγοντα καρδιαγγειακής νόσου και γνωστικής εξασθένησης. Ωστόσο, η σχέση του με τη νόσο Πάρκινσον (ΝΠ) παραμένει άγνωστη.
Η νόσος του Πάρκινσον (ΝΠ), γνωστή και ως ιδιοπαθής ή πρωτοπαθής παρκινσονισμός ή τρομώδης παράλυση, είναι μια εκφυλιστική διαταραχή του κεντρικού νευρικού συστήματος. Τα κινητικά συμπτώματα της νόσου Πάρκινσον είναι απόρροια του θανάτου των ντοπαμινεργικών κυττάρων της μέλαινας ουσίας, το στρώμα φαιάς ουσίας που διαχωρίζει την καλύπτρα του μεσεγκεφάλου από το εγκεφαλικό στέλεχος, με την αιτία αυτού του κυτταρικού θανάτου να μην έχει κατανοηθεί από την επιστήμη. Στα πρώτα στάδια της νόσου, τα πιο προφανή συμπτώματα είναι κινητικά και περιλαμβάνουν τρόμο, ακαμψία, βραδυκινησία και δυσχέρεια στην βάδιση (κλασσική τετράδα συμπτωμάτων της νόσου). Αργότερα , μπορεί να εμφανιστούν ψυχιατρικές εκδηλώσεις , με την άνοια να εμφανίζεται στα απότερα στάδια της νόσου, ενώ η κατάθλιψη είναι το συχνότερο σύμπτωμα. Η νόσος περιλαμβάνει επίσης αισθητικές διαταραχές καθώς και διαταραχές ύπνου. Η νόσος Πάρκινσον είναι συχνότερη στη τρίτη ηλικία και συχνότερα στις ηλικίες άνω των 50 ετών. Υπολογίζεται ότι περίπου 1% του γενικού πληθυσμού άνω των 65 ετών πάσχει από την νόσο.
Η μελέτη
Για να μάθουν περισσότερα, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν την κοινοτική UK Biobank για να μελετήσουν 467.000 ενήλικες χωρίς διάγνωση ΝΠ κατά την έναρξη (ηλικιακή ομάδα 37-73 έτη). Το 38% είχε ΜΣ.
Βασικά αποτελέσματα:
Κατά τη διάρκεια της 15ετούς παρακολούθησης, περισσότεροι από 3.000 συμμετέχοντες ανέπτυξαν ΝΠ, εκ των οποίων περίπου οι μισοί είχαν ΜΣ. Ο κίνδυνος για ΝΠ ήταν 39% υψηλότερος σε όσους είχαν ΜΣ από ό,τι χωρίς ΜΣ.
Οι κίνδυνοι των συμμετεχόντων αυξάνονταν σταθερά με κάθε επιπλέον μεταβολική ανωμαλία που εντοπίστηκε (λόγος κινδύνου 1,14), καθιστώντας τους σημαντικούς για όσους είχαν τέσσερα ή πέντε στοιχεία ΜΣ.
Ο κίνδυνος για νόσο του Parkinson διπλασιάστηκε σε άτομα με μεταβολικό σύνδρομο (ΜΣ) και υψηλό σκορ πολυγονιδιακού κινδύνου για νόσο του Parkinson, σε σύγκριση με άτομα με χαμηλό γενετικό κίνδυνο για νόσο του Parkinson και χωρίς ΜΣ.
Συγκεκριμένοι παράγοντες που συνέβαλαν ήταν η κοιλιακή παχυσαρκία, η υπέρταση, η χαμηλή χοληστερόλη HDL και η αυξημένη αιμοσφαιρίνη A1c (αλλά όχι τα επίπεδα τριγλυκεριδίων).
Σε μια μετανάλυση 9 μελετών που αφορούσαν 25 εκατομμύρια συμμετέχοντες και πάνω από 98.000 περιστατικά νόσου του Parkinson, οι συμμετέχοντες με ΜΣ είχαν αυξημένο κίνδυνο για νόσο του Parkinson (συγκεντρωτικός σχετικός κίνδυνος 1,29).
Τα δυνατά σημεία αυτής της μελέτης είναι τόσο το μέγεθος όσο και η διάρκειά της. Δεδομένων αυτών των ευρημάτων, εμείς οι κλινικοί γιατροί θα πρέπει να λάβουμε υπόψη ότι μια μέρα μπορεί να αναβαθμίσουμε το ΜΣ από καρδιαγγειακό παράγοντα κινδύνου και άνοιας σε έναν εύλογο τροποποιήσιμο παράγοντα κινδύνου για νόσο του Parkinson. Πρέπει να σκεφτόμαστε ολιστικά: να ρυθμίζουμε την αρτηριακή πίεση, τη γλυκόζη και την περίμετρο της μέσης των ασθενών. Αν και τα αποτελέσματα απαιτούν προοπτική επικύρωση, η θεραπεία του ΜΣ μπορεί να μειώσει τη συχνότητα εμφάνισης της νόσου Πάρκινσον.
Βιβλιογραφία
Zhang X et al. Metabolic syndrome and incidence of Parkinson disease: A community-based longitudinal study and meta-analysis Neurology 2025 Sep 23; 105:e214033.
