Μια νέα μελέτη έφερε ξανά στο προσκήνιο το θέμα πολυβιταμίνες και βιολογική γήρανση. Οι τίτλοι πολλών μέσων έδωσαν την εντύπωση ότι ένα καθημερινό πολυβιταμινούχο σκεύασμα μπορεί να «επιβραδύνει το γήρας». Όμως, όταν δει κανείς πιο προσεκτικά τα στοιχεία, η εικόνα είναι πολύ πιο συγκρατημένη.
Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο Nature Medicine στις 9 Μαρτίου 2026 και ήταν μέρος της μεγάλης τυχαιοποιημένης μελέτης COSMOS. Οι ερευνητές εξέτασαν 958 μεγαλύτερους σε ηλικία ενήλικες, με μέση ηλικία περίπου 70 έτη, και αξιολόγησαν αν η καθημερινή λήψη πολυβιταμίνης ή εκχυλίσματος κακάο επηρέαζε δείκτες που ονομάζονται «επιγενετικά ρολόγια».
Τι είναι τα «επιγενετικά ρολόγια» με απλά λόγια
Τα επιγενετικά ρολόγια δεν μετρούν την ηλικία μας όπως το ημερολόγιο. Υπολογίζουν τη λεγόμενη «βιολογική ηλικία» με βάση μικρές χημικές αλλαγές στο DNA, κυρίως τη μεθυλίωση. Αυτές οι αλλαγές συνδέονται με το πέρασμα του χρόνου και μερικές φορές με τον κίνδυνο νόσου ή θανάτου. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι είναι το ίδιο πράγμα με τη γήρανση την ίδια.
Με απλά λόγια, τα ρολόγια αυτά είναι δείκτες. Μπορεί να μας δίνουν ένα σήμα, αλλά δεν αποδεικνύουν από μόνα τους ότι μια θεραπεία κάνει κάποιον να ζει περισσότερο ή καλύτερα.
Τι βρήκε πραγματικά η μελέτη
Η πολυβιταμίνη δεν βελτίωσε όλους τους δείκτες. Από τα πέντε επιγενετικά ρολόγια που μετρήθηκαν, βρέθηκε μικρό όφελος μόνο σε δύο μετά από δύο χρόνια. Το εκχύλισμα κακάο δεν έδειξε σαφές όφελος σε αυτούς τους δείκτες.
Το μέγεθος της επίδρασης ήταν μικρό. Σε δημοσιευμένες περιγραφές της μελέτης, η διαφορά αντιστοιχούσε περίπου σε λίγους μήνες ανά έτος σε ορισμένους δείκτες, όχι σε κάποια θεαματική «αναστροφή» της γήρανσης.
Αυτό είναι το βασικό σημείο: το αποτέλεσμα ήταν ήπιο, όχι εντυπωσιακό.
Γιατί χρειάζεται προσοχή
Η μελέτη εξέτασε πολλούς διαφορετικούς δείκτες και όχι ένα ξεκάθαρο κύριο τελικό σημείο. Άρα υπάρχει ο κίνδυνος κάποια «θετικά» αποτελέσματα να εμφανίστηκαν απλώς από στατιστική τύχη. Αυτή είναι και η βασική κριτική που διατυπώθηκε δημόσια μετά τη δημοσίευση.
Επίσης, ακόμα κι αν δεχτούμε ότι μια πολυβιταμίνη αλλάζει λίγο ορισμένους βιοδείκτες, αυτό δεν σημαίνει αυτόματα ότι μειώνει εμφράγματα, καρκίνο, άνοια ή θνησιμότητα. Το αν μια αλλαγή σε έναν βιολογικό δείκτη μεταφράζεται σε πραγματικό κλινικό όφελος είναι άλλο ερώτημα.
Με άλλα λόγια:
άλλο «βελτιώνω έναν εργαστηριακό δείκτη» και άλλο «βοηθώ ουσιαστικά την υγεία».
Τι σημαίνει αυτό για τον κόσμο
Η νέα μελέτη δεν αποδεικνύει ότι όλοι πρέπει να αρχίσουν πολυβιταμίνες για να γεράσουν πιο αργά. Δείχνει μόνο ότι ίσως υπάρχει μια μικρή επίδραση σε ορισμένους βιολογικούς δείκτες σε μεγαλύτερους ενήλικες.
Για τους περισσότερους ανθρώπους, οι ειδικοί συνεχίζουν να θεωρούν πιο σημαντικά για υγιή γήρανση:
- ισορροπημένη διατροφή
- τακτική άσκηση
- καλός ύπνος
- έλεγχος πίεσης, σακχάρου και χοληστερόλης
- αποφυγή καπνίσματος
Αυτές οι παρεμβάσεις έχουν πολύ πιο ισχυρά δεδομένα από ό,τι ένα χάπι πολυβιταμίνης. Η ίδια η δημοσιότητα γύρω από τη μελέτη συνοδεύτηκε από επισημάνσεις ότι δεν πρέπει να αλλάξει ακόμη η καθημερινή ιατρική πρακτική.
Συμπέρασμα σε απλά λόγια
Η μελέτη είναι ενδιαφέρουσα, αλλά δεν αποδεικνύει ότι οι πολυβιταμίνες «σταματούν» ή «επιβραδύνουν» πραγματικά τη γήρανση. Το πιθανό όφελος φαίνεται μικρό, αφορά ειδικούς βιολογικούς δείκτες και όχι σκληρά κλινικά αποτελέσματα. Άρα, προς το παρόν, δεν υπάρχει λόγος να θεωρήσουμε την πολυβιταμίνη ως λύση αντιγήρανσης.
Το άθρο επιμελήθηκε ο Παθολόγος Ηρακλής Αβραμόπουλος
Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Υγεία
Ιατρείο: Νεαπόλεως 9 Μαρούσι 15123
Τηλ: 6944881577, 210 6867060
Βιβλιογραφία
- Li S, Hamaya R, Zhu H, et al. Effects of daily multivitamin–multimineral and cocoa extract supplementation on epigenetic aging clocks in the COSMOS randomized clinical trial. Nature Medicine. 2026;32:1012-1022. doi:10.1038/s41591-026-04239-3.
- Belsky DW. A daily multivitamin slows the ticking of epigenetic clocks. Nature Medicine. 2026.
- Wilson FP. Multivitamins Slow Aging? Don’t Believe It. Medscape. March 9, 2026.
Leave a Reply