Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 5: Η Νέα Αναγνώριση του Υποσιτισμού ως Αίτιο Διαβήτη

Τι Είναι ο διαβήτης τύπου 5;

Ο διαβήτης τύπου 5 είναι μια μορφή διαβήτη που συνδέεται με υποσιτισμό στην πρώιμη παιδική ηλικία ή στην εφηβεία. Αναγνωρίστηκε επίσημα από την International Diabetes Federation (IDF) το 2025 ως ξεχωριστή κατηγορία.

Σε αντίθεση με τον διαβήτη τύπου 2, όπου κυριαρχεί η αντίσταση στην ινσουλίνη, στο Type 5 diabetes το βασικό πρόβλημα είναι η σοβαρή διαταραχή έκκρισης ινσουλίνης από τα β-κύτταρα του παγκρέατος — χωρίς έντονη ινσουλινοαντίσταση.

Ιστορική Αναδρομή: Από το J-Type στον Νέο Ορισμό

Το 1955 στην Τζαμάικα περιγράφηκε μια άτυπη μορφή διαβήτη σε υποσιτισμένα άτομα, γνωστή τότε ως J-type diabetes.

Το 1985 ο ΠΟΥ την αναγνώρισε ως malnutrition-related diabetes. Ωστόσο, το 1999 η κατηγορία αφαιρέθηκε λόγω έλλειψης επαρκών επιστημονικών δεδομένων.

Η επαναφορά της το 2025 σηματοδοτεί σημαντική αλλαγή στην παγκόσμια ταξινόμηση.

Πώς Διαφέρειο διαβήτης τύπου 5 από Τύπο 1 και Τύπο 2

Τα άτομα με Type 5 diabetes έχουν χαμηλά επίπεδα C-peptide αλλά διατηρούν κάποια λειτουργικότητα β-κυττάρων, σε αντίθεση με τον τύπο 1.

Παθοφυσιολογία: Ο Ρόλος της Υποθρεψίας

Η ενδομήτρια και πρώιμη παιδική υποθρεψία φαίνεται να επηρεάζει:

• Την ανάπτυξη του παγκρέατος

• Τη μάζα των β-κυττάρων

• Τη μελλοντική ικανότητα έκκρισης ινσουλίνης

Η β-κυτταρική δυσλειτουργία δεν συνοδεύεται από έντονη αντίσταση στην ινσουλίνη, γεγονός που διαφοροποιεί τη νόσο από τον τύπο 2.

Παγκόσμια Επιδημιολογία

Εκτιμάται ότι περίπου 20–25 εκατομμύρια άνθρωποι ενδέχεται να έχουν Type 5 diabetes, κυρίως σε:

• Υποσαχάρια Αφρική

• Νοτιοανατολική Ασία

• Τμήματα της Κεντρικής και Νότιας Αμερικής

Ωστόσο, ο ακριβής επιπολασμός παραμένει άγνωστος.

Διαγνωστικές Προκλήσεις

Η διάγνωση βασίζεται σε:

• Χαμηλό BMI

• Ιστορικό υποσιτισμού

• Χαμηλό C-peptide

• Απουσία αυτοαντισωμάτων τύπου 1

Σε χώρες χαμηλού εισοδήματος, η πρόσβαση σε εξειδικευμένες εξετάσεις είναι περιορισμένη.

Θεραπευτική Προσέγγιση

Ινσουλίνη

Απαιτούνται πολύ μικρές δόσεις λόγω υψηλής ινσουλινοευαισθησίας.

Από του Στόματος Φάρμακα

Πιθανή χρήση DPP-4 inhibitors ή σουλφονυλουριών, αλλά απαιτούνται μελέτες.

Διατροφική Υποστήριξη

Θεμελιώδης παρέμβαση:

• Πρωτεϊνούχα τρόφιμα

• Σύνθετοι υδατάνθρακες

• Αύξηση μυϊκής μάζας

GLP-1 αγωνιστές αποφεύγονται λόγω απώλειας βάρους.

Γιατί Χρειάζεται Περισσότερη Έρευνα;

Χρειαζόμαστε:

• Επιδημιολογικά δεδομένα

• Μηχανιστικές μελέτες

• Φθηνά διαγνωστικά εργαλεία

• Κατευθυντήριες οδηγίες

Η αναγνώριση από την IDF αποτελεί «παγκόσμιο κάλεσμα δράσης».

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

1. Είναι ίδιο με τον τύπο 1;
Όχι. Υπάρχει διατήρηση β-κυτταρικής λειτουργίας.

2. Προκαλείται από φτώχεια;
Συνδέεται με χρόνια υποθρεψία.

3. Μπορεί να εμφανιστεί σε ανεπτυγμένες χώρες;
Σπάνια, αλλά πιθανό σε μεταναστευτικούς πληθυσμούς.

4. Χρειάζονται όλοι ινσουλίνη;
Όχι απαραίτητα — απαιτείται εξατομίκευση.

5. Πώς γίνεται η διάγνωση;
Κλινικά χαρακτηριστικά και εργαστηριακός έλεγχος.

6. Γιατί ο ΠΟΥ δεν το έχει ακόμη αναγνωρίσει;
Αναμένει ισχυρότερη επιστημονική τεκμηρίωση.

Συμπέρασμα

Ο διαβήτης τύπου 5 αναδεικνύει τη σύνδεση μεταξύ υποσιτισμού και μεταβολικής νόσου. Η επαναταξινόμησή του από την IDF σηματοδοτεί μια νέα εποχή στην κατανόηση του διαβήτη.

Η επιστήμη καλείται τώρα να καλύψει τα κενά γνώσης και να προσφέρει τεκμηριωμένες οδηγίες για εκατομμύρια ασθενείς που μέχρι σήμερα παρέμεναν αόρατοι.

Το άθρο επιμελήθηκε ο Παθολόγος Ηρακλής Αβραμόπουλος
Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Υγεία
Ιατρείο: Νεαπόλεως 9 Μαρούσι 15123
Τηλ: 6944881577, 210 6867060

Βιβλιογραφία

• International Diabetes Federation. (2025, April 15). IDF launches new type 5 diabetes working group. https://idf.org/news/new-type-5-diabetes-working-group/

• Lontchi-Yimagou, E., Ali, M. K., Cook, C. B., et al. (2022). An atypical form of diabetes among individuals with low BMI. Diabetes Care, 45(6), 1428–1437. https://doi.org/10.2337/dc21-1957

• Wadivkar, P., Jebasingh, F., Thomas, N., et al. (2025). Classifying a distinct form of diabetes in lean individuals with a history of undernutrition: An international consensus statement. The Lancet Global Health, 13(10), e1771–e1776. https://doi.org/10.1016/S2214-109X(25)00263-3

• Wadivkar, P., et al. (2025). Type 5 diabetes: A 70-year perspective and its implications for the Americas. The Lancet Regional Health – Americas, 52, 101313. https://doi.org/10.1016/j.lana.2025.101313

• World Health Organization. (1985). Diabetes mellitus: Report of a WHO study group (WHO Technical Report Series No. 727). World Health Organization. https://iris.who.int/handle/10665/39592

• World Health Organization. (1999). Definition, diagnosis and classification of diabetes mellitus and its complications: Report of a WHO consultation. World Health Organization. https://iris.who.int/handle/10665/66040