Ωμέγα-3, βιταμίνη D και άσκηση: μπορούν να «επιβραδύνουν» τη βιολογική γήρανση; Τι έδειξε η μελέτη DO-HEALTH

Τι εννοούμε «βιολογική» γήρανση;

Όλοι έχουμε μια ημερολογιακή ηλικία (τα χρόνια μας). Η βιολογική ηλικία είναι μια προσπάθεια να μετρηθεί το “πόσο γρήγορα” γερνά το σώμα μας, με βάση τις αλλαγές που γίνονται στα κύτταρα και στα όργανα.

Τα τελευταία χρόνια οι επιστήμονες χρησιμοποιούν εργαλεία που λέγονται «επιγενετικά ρολόγια». Αυτά κοιτάζουν μικρές χημικές “σημειώσεις” πάνω στο DNA (DNA methylation) που αλλάζουν με την ηλικία. Δεν είναι «μαγικό ρολόι» και δεν λέει με σιγουριά πόσα χρόνια θα ζήσουμε. Είναι όμως ένας τρόπος να δούμε αν κάτι πιθανόν επηρεάζει τον ρυθμό γήρανσης.

Τι εξέτασε η μελέτη DO-HEALTH;

Η DO-HEALTH ήταν μια μεγάλη κλινική μελέτη σε άτομα 70+ ετών στην Ευρώπη, σχεδιασμένη για «υγιή μακροζωία».

Στη συγκεκριμένη ανάλυση (777 άτομα από την Ελβετία), οι ερευνητές εξέτασαν για 3 χρόνια αν:

• Βιταμίνη D 2.000 IU/ημέρα

• Ωμέγα-3 1 g/ημέρα

• Πρόγραμμα άσκησης στο σπίτι (30 λεπτά, 3 φορές/εβδομάδα)

…μπορούν να επηρεάσουν δείκτες βιολογικής γήρανσης που μετρούνται από το αίμα (τα «ρολόγια» DNA).

Τι βρήκαν; (σε απλά λόγια)

1) Το πιο σταθερό σήμα ήταν από τα ωμέγα-3

Τα ωμέγα-3 μόνα τους φάνηκαν να επιβραδύνουν ελαφρά τη βιολογική γήρανση σε 3 από τα 4 πιο σύγχρονα «ρολόγια» που μέτρησαν.

Το μέγεθος του αποτελέσματος ήταν μικρό αλλά μετρήσιμο: αντιστοιχούσε περίπου σε 2,9 έως 3,8 μήνες “επιβράδυνσης” μέσα σε 3 χρόνια.

2) Η βιταμίνη D και η άσκηση μόνες τους δεν έδειξαν καθαρή αλλαγή στα ρολόγια

Μεμονωμένα, δεν φάνηκε να «γυρίζουν πίσω» ή να αλλάζουν ξεκάθαρα αυτούς τους δείκτες.

3) Ο συνδυασμός ωμέγα-3 + βιταμίνη D + άσκηση είχε πρόσθετο όφελος σε έναν δείκτη (PhenoAge)

Δηλαδή, σε αυτό το συγκεκριμένο «ρολόι», όταν τα τρία μπήκαν μαζί, το αποτέλεσμα ήταν καλύτερο από το καθένα ξεχωριστά.

Τι σημαίνει αυτό για έναν άνθρωπο 70+;

Αν το δούμε πρακτικά:

• Δεν μιλάμε για “αντιστροφή” ηλικίας.

• Μιλάμε για μια μικρή, στατιστικά ανιχνεύσιμη επιβράδυνση σε μοριακούς δείκτες.

• Το ωραίο είναι ότι τα ωμέγα-3, η βιταμίνη D και η ήπια άσκηση είναι παρεμβάσεις που, για πολλούς ανθρώπους, είναι ρεαλιστικές και συνήθως ασφαλείς όταν γίνονται σωστά.

Και κάτι ακόμη: στην ίδια μεγάλη μελέτη DO-HEALTH (σε όλο το δείγμα), είχε φανεί ότι:

• τα ωμέγα-3 μείωσαν λοιμώξεις και πτώσεις,

• και ο συνδυασμός των τριών βοήθησε σε δείκτες «ευαλωτότητας» (prefrailty) και κάποιες εκβάσεις υγείας.
  Άρα, το μήνυμα δεν είναι μόνο “DNA”, αλλά συνολικά “υγιής γήρανση”.

Πριν πάρετε συμπληρώματα: 3 απλές συμβουλές ασφάλειας

1. Ωμέγα-3 και αντιπηκτικά/αιμορραγική διάθεση: Αν παίρνετε αντιπηκτικά ή έχετε ιστορικό αιμορραγιών, ρωτήστε γιατρό.

2. Βιταμίνη D δεν είναι “όσο περισσότερο τόσο καλύτερα”: Θέλει σωστή δόση και, ιδανικά, έλεγχο (25(OH)D) ειδικά αν έχετε νεφρική νόσο.

3. Άσκηση στο σπίτι: Ξεκινήστε ήπια, με ασφάλεια, και αυξήστε σταδιακά—το “λίγο και σταθερά” κερδίζει.

Συμπέρασμα

Η μελέτη δείχνει ότι τα ωμέγα-3 ίσως δίνουν ένα μικρό πλεονέκτημα στον ρυθμό βιολογικής γήρανσης σε μεγαλύτερους ενήλικες μέσα σε 3 χρόνια, και ότι ο συνδυασμός με βιταμίνη D + άσκηση μπορεί να έχει πρόσθετο όφελος σε συγκεκριμένο δείκτη. Δεν είναι «θαύμα», αλλά είναι ένα ακόμα κομμάτι στο παζλ της υγιούς μακροζωίας.

Το άρθρο επιμελήθηκε ο Παθολόγος Ηρακλής Αβραμόπουλος
Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Υγεία
Ιατρείο: Νεαπόλεως 9 Μαρούσι 15123
Τηλ: 6944881577, 210 6867060

Βιβλιογραφία

1. Bischoff-Ferrari, H. A., Gängler, S., Wieczorek, M., Belsky, D. W., Ryan, J., Kressig, R. W., … Horvath, S. (2025). Individual and additive effects of vitamin D, omega-3 and exercise on DNA methylation clocks of biological aging in older adults from the DO-HEALTH trial. Nature Aging, 5, 376–385.

2. Belsky, D. W., Caspi, A., Corcoran, D. L., Sugden, K., Poulton, R., Arseneault, L., … Moffitt, T. E. (2022). DunedinPACE, a DNA methylation biomarker of the pace of aging. eLife, 11, e73420.

3. Lu, A. T., Quach, A., Wilson, J. G., Reiner, A. P., Aviv, A., Raj, K., … Horvath, S. (2019). DNA methylation GrimAge strongly predicts lifespan and healthspan. Aging (Albany NY), 11(2), 303–327.

4. Levine, M. E., Lu, A. T., Quach, A., Chen, B. H., Assimes, T. L., Bandinelli, S., … Horvath, S. (2018). An epigenetic biomarker of aging for lifespan and healthspan. Aging (Albany NY), 10(4), 573–591.

5. Higgins-Chen, A. T., Thrush, K. L., Wang, Y., Minteer, C. J., & Levine, M. E. (2022). A computational solution for bolstering reliability of epigenetic clocks. Nature Communications, 13, 3306.