Αντιγριπικό εμβόλιο: ποιοι, πότε, γιατί και πώς

Δυο λόγια για το αντιγριπικό εμβόλιο

• Συνιστάται κάθε χρόνο για όλους από 6 μηνών και πάνω, με προτεραιότητα στις ευπαθείς ομάδες.

• Καλύτερη εποχή: φθινόπωρο (Οκτώβριος–Νοέμβριος), αλλά έχει νόημα και αργότερα, ειδικά στην Ελλάδα που η γρίπη αργεί να εμφανιστεί.

• Δεν προκαλεί γρίπη· μειώνει σοβαρή νόσηση, νοσηλείες και επιπλοκές.

Γιατί κάθε χρόνο;

Ο ιός της γρίπης συνεχώς αλλάζει. Το εμβόλιο ανανεώνεται κάθε φθινόπωρο ώστε να ταιριάζει με τα στελέχη της σεζόν.

Ποιοι το χρειάζονται ιδιαίτερα (ευπαθείς ομάδες)

• άνω των 60 ετών ή χρόνια νοσήματα (καρδιά, πνεύμονες/ΧΑΠ-άσθμα, νεφρά, διαβήτης, ανοσοκαταστολή).

• Έγκυες, λεχωίδες, θηλάζουσες.

• Υγειονομικοί και φροντιστές ευπαθών ατόμων.

• Παιδιά 6 μηνών–8 ετών που εμβολιάζονται πρώτη φορά: χρειάζονται 2 δόσεις με 4 εβδομάδες διαφορά.

• Κάτοικοι/εργαζόμενοι σε δομές φιλοξενίας.

Αν έχεις απορία για το αν ανήκεις σε ομάδα προτεραιότητας, ρώτησε τον γιατρό σου.

Πότε να το κάνω;

• Ιδανικά πριν ξεκινήσει η έξαρση της γρίπης (Οκτώβριος–Νοέμβριος).

• Αν το έχασες, κάν’ το όταν το θυμηθείς – ακόμη και μέσα στον χειμώνα προσφέρει προστασία.

Ποιο απ όλα τα εμβόλια πρέπει να κάνω

Ορίστε ο πρακτικός οδηγός «ποιο αντιγριπικό εμβόλιο σε κάθε ηλικία» με βάση τις τρέχουσες ελληνικές οδηγίες (σεζόν 2025–26):

6 μηνών – <2 ετών

• Ενέσιμο, αδρανοποιημένο, τριδύναμο (TIVe).

• Δόση: 0,5 ml.

• Αν είναι η πρώτη φορά (και γενικά για όλα τα παιδιά <9 ετών χωρίς προηγούμενο εμβολιασμό): 2 δόσεις με απόσταση ≥4 εβδομάδων.

2 – 5 ετών

• Κατά προτεραιότητα το ρινικό, ζων εξασθενημένο εμβόλιο (LAIV, τριδύναμο) αν δεν υπάρχουν αντενδείξεις· αλλιώς ενέσιμο TIVe.

• Αντενδείξεις LAIV: άσθμα/υποτροπιάζων συριγμός τελευταίου 12μήνου, ανοσοκαταστολή, μακροχρόνια ασπιρίνη.

• Παιδιά <9 ετών που εμβολιάζονται πρώτη φορά → 2 δόσεις (η 2η ≥4 εβδομ.).

6 – 17 ετών

• Ενέσιμο αδρανοποιημένο (TIVe). Το LAIV επιτρέπεται 2–<18 ετών όταν δεν υπάρχουν αντενδείξεις, αλλά φέτος δίνεται κατά προτεραιότητα στα 2–5 έτη.

18 – 64 ετών

• Ενέσιμο αδρανοποιημένο (TIVe).

• Ειδική ομάδα: άτομα 18–64 ετών με μεταμόσχευση συμπαγών οργάνων μπορούν να λάβουν ενισχυμένο εμβόλιο: είτε υψηλής δόσης (TIV-HD) είτε ανοσοενισχυμένο (aTIV).

≥65 ετών

• Προτιμούνται τα ενισχυμένα: υψηλής δόσης (TIV-HD/Efluelda) ή ανοσοενισχυμένο (aTIV/Fluad), γιατί δίνουν ισχυρότερη προστασία.

• Αν δεν είναι διαθέσιμα, μην καθυστερείτε: κάντε οποιοδήποτε ενέσιμο αδρανοποιημένο διαθέσιμο εμβόλιο.

Κύηση/θηλασμός

• Μόνο ενέσιμο αδρανοποιημένο (TIVe) σε οποιοδήποτε τρίμηνο. Όχι LAIV, ούτε TIV-HD/aTIV στην κύηση.

Σοβαρή αλλεργία στο αυγό (αναφυλαξία)

• Προτιμήστε εμβόλιο κυτταροκαλλιέργειας (TIVc) σε άτομα ≥2 ετών. (Γενικά, μην καθυστερείτε τον εμβολιασμό λόγω μάρκας).

Είναι ασφαλές;

Ναι. Συχνές και ήπιες αντιδράσεις:

• Πόνος/ερυθρότητα στο μπράτσο, μυαλγίες, χαμηλός πυρετός επί 24–48 ώρες.

• Σοβαρή αλλεργική αντίδραση: εξαιρετικά σπάνια — ενημέρωσε αν έχεις ιστορικό αναφυλαξίας.

• Αλλεργία στο αυγό: δεν αποτελεί πια λόγο αποφυγής στα περισσότερα σχήματα· απλώς ενημέρωσε τον γιατρό.

Ποιος ΔΕΝ πρέπει να εμβολιαστεί τώρα;

• Όταν έχεις υψηλό πυρετό ή οξεία νόσο → αναβολή μέχρι να περάσει.

• Όσοι είχαν αναφυλαξία σε προηγούμενη δόση του ίδιου εμβολίου ή σε συγκεκριμένο συστατικό του (καθοδηγεί ο γιατρός).

• Το ζωντανό ρινικό εμβόλιο (σπάνιο στην Ελλάδα) δεν δίνεται σε εγκύους/ανοσοκαταστολή.

Μύθοι & αλήθειες

• «Το εμβόλιο με κολλάει» → Μύθος. Τα ενέσιμα έχουν αδρανοποιημένο ιό και δεν προκαλούν γρίπη.

• «Δεν πιάνει, άρα δεν αξίζει» → Μειώνει ξεκάθαρα σοβαρή νόσηση και νοσηλείες, ειδικά σε ευάλωτους.

• «Το έκανα πέρσι, είμαι εντάξει» → Χρειάζεται κάθε χρόνο.

Μπορώ να το κάνω μαζί με το εμβόλιο COVID-19;

Ναι. Μπορούν να γίνουν την ίδια μέρα, σε διαφορετικά χέρια.

Ειδικές περιπτώσεις

• Έγκυες: ασφαλές σε όλα τα τρίμηνα — προστατεύει και το νεογνό.

• Αντιπηκτικά: επιτρέπεται η ενδομυϊκή ένεση· απλώς πιέζουμε το σημείο 1–2 λεπτά.

• Ανοσοκατασταλμένοι: ίσως λιγότερη ανταπόκριση, αλλά μεγαλύτερο όφελος.

Τι να περιμένω μετά

• Ελαφρύς πόνος στο μπράτσο; Βοηθά κρύο επίθεμα/παρακεταμόλη αν χρειαστεί.

• Αν εμφανίσεις δυνατή αλλεργική αντίδραση (εξάνθημα γενικευμένο, δυσκολία στην αναπνοή, ζάλη), ζήτησε άμεσα βοήθεια.

Check-list πριν το ραντεβού

1. Πες στον γιατρό φάρμακα/αλλεργίες.

2. Έχε διαθέσιμο το βιβλιάριο εμβολίων.

3. Φόρα μπλούζα κοντομάνικη για εύκολη χορήγηση.

Συμπέρασμα

Το αντιγριπικό εμβόλιο είναι ο απλός, ασφαλής τρόπος να προστατέψεις εσένα και τους γύρω σου από μια νόσο που κάθε χρόνο γεμίζει τα νοσοκομεία. Κλείσε ραντεβού — μία δόση, λίγα λεπτά, μεγάλη διαφορά.

Το άρθρο επιμελήθηκε ο Παθολόγος Ηρακλής Αβραμόπουλος
Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Υγεία
Ιατρείο: Νεαπόλεως 9 Μαρούσι 15123
Τηλ: 6944881577, 210 6867060