Επεξργασμένα τρόφιμα: το 13% των ατόμων μεγαλύτερης ηλικίας έχει εθισμό σε αυτά

Ένας στους οκτώ ενήλικες ηλικίας 50 έως 80 ετών παρουσίασε σημάδια εθισμού σε πολύ επεξεργασμένα τρόφιμα τον περασμένο χρόνο, σύμφωνα με έρευνα της Εθνικής Δημοσκόπησης του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν για την Υγιή Γήρανση.

Η λέξη εθισμός μπορεί να φαίνεται υπερβολική όταν πρόκειται για φαγητό, αλλά η έρευνα έχει δείξει ότι ο εγκέφαλός μας ανταποκρίνεται τόσο έντονα σε εξαιρετικά επεξεργασμένες τροφές, ειδικά εκείνες που έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη, απλά άμυλα και λίπος, όσο και στον καπνό, το αλκοόλ και άλλες εθιστικές ουσίες. Ακριβώς όπως με το κάπνισμα ή το ποτό, πρέπει να εντοπίσουμε και να προσεγγίσουμε όσους έχουν υιοθετήσει ανθυγιεινά πρότυπα χρήσης και να τους υποστηρίξουμε στην ανάπτυξη μιας πιο υγιεινής σχέσης με το φαγητό.

Ο Gearhardt και οι συνεργάτες του χρησιμοποίησαν ένα ερωτηματολόγιο αποτελούμενο από 13 ερωτήσεις για να προσδιορίσουν τον επιπολασμό του εθισμού στα τρόφιμα μεταξύ των ηλικιωμένων. Οι 2.163 συμμετέχοντες έπρεπε να επιδείξουν δύο από τα 11 συμπτώματα εθισμού σε εξαιρετικά επεξεργασμένα τρόφιμα, καθώς και να αναφέρουν δυσφορία ή προβλήματα ζωής που σχετίζονται με το φαγητό πολλές φορές την εβδομάδα, για να ταξινομηθούν ως εθισμένοι στα τρόφιμα.

Εκτός από το 13% των ερωτηθέντων που πληρούσαν τα κριτήρια για τον εθισμό στα τρόφιμα, διαπιστώθηκε ότι το 44% ανέδειξε τουλάχιστον ένα σύμπτωμα.

Οι γυναίκες είχαν περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν εθισμό στα τρόφιμα σε σύγκριση με τους άνδρες (18% έναντι 8%). Οι ερωτηθέντες ηλικίας 50 έως 64 ετών είχαν επίσης περισσότερες πιθανότητες να έχουν εθισμό στο φαγητό σε σύγκριση με εκείνους ηλικίας 65 έως 80 ετών (17% έναντι 8%), με τις γυναίκες ηλικίας 50 έως 64 ετών να είναι οι πιο πιθανό να πληρούν τα κριτήρια (22%) .

Μεταξύ των πιο κοινών συμπτωμάτων εθισμού στα τρόφιμα που παρατηρήθηκαν ήταν:

  • έντονη λαχτάρα τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα (24%).
  • αδυναμία να μειώσουν την πρόσληψη παρά την επιθυμία να το κάνουν τουλάχιστον δύο έως τρεις φορές την εβδομάδα (19%)
  • σημεία στέρησης τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα (17%).

Η ψυχική υγεία βρέθηκε επίσης να είναι ένας σημαντικός παράγοντας. Όσοι βαθμολόγησαν την ψυχική τους υγεία ως μέτρια ή κακή είχαν τρεις φορές περισσότερες πιθανότητες να πληρούν τα κριτήρια εθισμού στα τρόφιμα από εκείνους που βαθμολόγησαν την ψυχική τους υγεία ως καλή, πολύ καλή ή εξαιρετική.

Επιπλέον, οι ηλικιωμένοι που ανέφεραν ότι συχνά αισθάνονται απομονωμένοι είχαν περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν συμπτώματα εθισμού στα τρόφιμα από εκείνους που σπάνια ένιωθαν απομονωμένοι. Αυτό ήταν πιο αξιοσημείωτο στις γυναίκες (32%) σε σύγκριση με τους άνδρες (14%).

Μεταξύ εκείνων που ανέφεραν ότι ήταν υπέρβαροι, το 17% των ανδρών και το 32% των γυναικών πληρούσαν τα κριτήρια για τον εθισμό στο φαγητό, σε σύγκριση με το 1% των ανδρών και το 4% των γυναικών που ανέφεραν φυσιολογικό βάρος.

Ο Gearhardt και οι συνεργάτες του παρατήρησαν ότι ένας λόγος που τα εξαιρετικά επεξεργασμένα τρόφιμα είναι εθιστικά είναι επειδή μπορούν να ξεκινήσουν απελευθερώσεις ντοπαμίνης στο σύστημα ανταμοιβής του εγκεφάλου σε επίπεδα συγκρίσιμα με τη νικοτίνη και το αλκοόλ.

Πολλοί άνθρωποι αναφέρουν ότι τρώνε εξαιρετικά επεξεργασμένα τρόφιμα όχι μόνο για τις θερμίδες που παρέχουν, αλλά και για να βιώσουν ευχαρίστηση και να αντιμετωπίσουν αρνητικά συναισθήματα. Η λαχτάρα για εξαιρετικά επεξεργασμένα τρόφιμα μπορεί επίσης να είναι έντονη και δύσκολο να αντισταθεί κανείς, και οι άνθρωποι μπορεί να εμφανίσουν συμπτώματα που μοιάζουν με στέρηση όταν προσπαθούν να μειώσουν την ποσότητα που καταναλώνουν.

Πρόσθεσαν ότι η εθιστική φύση δυσκολεύει τους ηλικιωμένους να σταματήσουν την κατανάλωση αυτών των προϊόντων, ακόμα κι αν θέλουν πραγματικά να τρώνε πιο υγιεινά τρόφιμα και να βελτιώσουν την υγεία τους.

Ο έλεγχος για συμπτώματα εθισμού στα τρόφιμα σε επισκέψεις υγειονομικής περίθαλψης θα μπορούσε να βοηθήσει στον εντοπισμό ηλικιωμένων ενηλίκων που θα επωφεληθούν από περαιτέρω πόρους, όπως εκείνους που καλύπτουν τις ψυχικές και σωματικές ανάγκες.

Οι ηλικιωμένοι που διαπιστώνεται ότι έχουν εθισμό σε εξαιρετικά επεξεργασμένα τρόφιμα ή που εκφράζουν ανησυχίες για συμπτώματα μπορεί να επωφεληθούν από τη διασύνδεση με προγράμματα που προσφέρουν διατροφική εκπαίδευση ή παρέχουν πρόσβαση σε υγιεινά, οικονομικά τρόφιμα.

Πηγή

Addiction to Highly Processed Food Among Older Adults. 

Gearhardt A, Singer D, Kirch M, Solway E, Roberts S, Smith E, Hutchens L, Malani P, Kullgren J. Addiction to Highly Processed Food Among Older Adults. University of Michigan National Poll on Healthy Aging. January/February 2023.

About Ηρακλής Αβραμόπουλος 1378 Articles
Παθολόγος Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Υγεία ΙΑΤΡΕΙΟ Νεαπόλεως 9 15123 Μαρούσι 2106867060 2106838742 6944881577 avramopoulos(at)medweb(dot)gr