Η κατανάλωση καφεϊνούχου καφέ και τσαγιού φαίνεται να συνδέεται με μειωμένο κίνδυνο άνοιας και καλύτερη γνωστική λειτουργία, σύμφωνα με νέα προοπτική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο JAMA.
Η σχέση μεταξύ καφέ και άνοιας έχει απασχολήσει την επιστημονική κοινότητα τα τελευταία χρόνια, με αντικρουόμενα αποτελέσματα. Η νέα ανάλυση επιχειρεί να καλύψει σημαντικά κενά προηγούμενων ερευνών, αξιοποιώντας δεδομένα άνω των τεσσάρων δεκαετιών.
Ο σχεδιασμός της μελέτης
Η μελέτη βασίστηκε σε δεδομένα από:
-
Nurses’ Health Study (NHS)
-
Health Professionals Follow-up Study (HPFS)
Συνολικά συμπεριλήφθηκαν 131.821 άτομα, ελεύθερα από καρκίνο, νόσο Parkinson ή άνοια κατά την έναρξη.
Τα διατροφικά δεδομένα συλλέγονταν κάθε 2-4 χρόνια μέσω ερωτηματολογίων συχνότητας κατανάλωσης τροφίμων, επιτρέποντας μακροχρόνια αξιολόγηση των συνηθειών.
Κύρια ευρήματα
Καταγράφηκαν 11.033 περιστατικά άνοιας κατά την παρακολούθηση.
☕ Καφεϊνούχος καφές
Η υψηλότερη κατανάλωση καφεϊνούχου καφέ συσχετίστηκε με:
-
141 vs 330 περιστατικά ανά 100.000 ανθρωπο-έτη
-
HR = 0,82 (95% CI: 0,76-0,89)
-
Μειωμένη υποκειμενική γνωστική έκπτωση
🍵 Τσάι
Η αυξημένη κατανάλωση τσαγιού συνδέθηκε επίσης με χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας:
-
HR = 0,91 και 0,86 για τις υψηλότερες κατηγορίες κατανάλωσης
🧠 Βέλτιστη ποσότητα
Η χαμηλότερη επίπτωση άνοιας καταγράφηκε σε άτομα που κατανάλωναν:
-
2-3 φλιτζάνια καφεϊνούχου καφέ ημερησίως
-
1-2 φλιτζάνια τσαγιού ημερησίως
-
Περίπου 300 mg καφεΐνης ημερησίως
Τι δεν έδειξε η μελέτη
Η κατανάλωση ντεκαφεϊνέ καφέ:
-
❌ Δεν συσχετίστηκε με μειωμένο κίνδυνο άνοιας
-
❌ Δεν συνδέθηκε με βελτιωμένη γνωστική απόδοση
Πιθανός μηχανισμός
Ο καφές και το τσάι περιέχουν πολλαπλές βιοδραστικές ενώσεις:
-
Καφεΐνη
-
Πολυφαινόλες
-
Αντιοξειδωτικά
Οι ουσίες αυτές ενδέχεται να:
-
Μειώνουν τη νευροφλεγμονή
-
Βελτιώνουν την αγγειακή λειτουργία
-
Υποστηρίζουν τη νευροπλαστικότητα
Ωστόσο, οι συγγραφείς τονίζουν ότι τα αποτελέσματα δείχνουν συσχέτιση και όχι αιτιώδη σχέση.
Κλινική σημασία
Σύμφωνα με τους ερευνητές:
Η μέτρια κατανάλωση καφέ ή τσαγιού μπορεί να αποτελεί μέρος ενός τρόπου ζωής φιλικού προς την υγεία του εγκεφάλου.
Τα δεδομένα είναι καθησυχαστικά, αλλά δεν αποτελούν σύσταση για αύξηση κατανάλωσης καφεΐνης σε άτομα που δεν πίνουν ήδη.
Συμπέρασμα
Η σχέση καφέ και άνοιας φαίνεται να είναι ευνοϊκή σε μέτρια επίπεδα κατανάλωσης, με την ισχυρότερη συσχέτιση να παρατηρείται στα 2-3 φλιτζάνια ημερησίως.
Παρότι δεν τεκμηριώνεται αιτιώδης σύνδεση, τα δεδομένα υποστηρίζουν ότι η μέτρια κατανάλωση καφεϊνούχων ροφημάτων μπορεί να εντάσσεται σε ένα συνολικά υγιές πρότυπο ζωής.
Το άθρο επιμελήθηκε ο Παθολόγος Ηρακλής Αβραμόπουλος
Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Υγεία
Ιατρείο: Νεαπόλεως 9 Μαρούσι 15123
Τηλ: 6944881577, 210 6867060
Βιβλιογραφία
Zhang Y, et al. Coffee, tea and caffeine intake and risk of dementia. JAMA. 2025;doi:10.1001/jama.2025.27259.
Consuming 2-3 cups of coffee daily associated with lower dementia risk, better cognitive function. Mass General Brigham Press Release, 2026.
Leave a Reply