Για δεκαετίες, η κατανάλωση καφέ θεωρούνταν πιθανός «εκλυτικός παράγοντας» για την κολπική μαρμαρυγή (AF). Πολλοί ασθενείς αναφέρουν ότι ο καφές πυροδοτεί αρρυθμίες, ενώ συχνά λαμβάνουν οδηγίες από τους γιατρούς τους να τον περιορίσουν ή να τον αποφεύγουν.

Ωστόσο, μια νέα τυχαιοποιημένη κλινική μελέτη, η DECAF trial, παρουσιάστηκε στο American Heart Association Scientific Sessions 2025 και δημοσιεύτηκε στο JAMA — και τα ευρήματα είναι εντυπωσιακά:
👉 Ο καθημερινός καφές όχι μόνο δεν αυξάνει τις αρρυθμίες, αλλά φαίνεται να τις μειώνει.

🔍 Τι έδειξε η μελέτη;

Η DECAF ήταν η πρώτη μακροχρόνια τυχαιοποιημένη μελέτη που εξέτασε άμεσα τη σχέση μεταξύ καφεϊνούχου καφέ και υποτροπής κολπικής μαρμαρυγής ή κολπικού πτερυγισμού.

👥 Ποιοι συμμετείχαν

• 200 ενήλικες

• μέση ηλικία: 69 έτη

• 71% άνδρες

• είχαν εμμένουσα AF ή κολπικό πτερυγισμό

• έπιναν καφέ σε καθημερινή βάση (≈ 1 φλιτζάνι/ημέρα)

Μετά από επιτυχή καρδιοανάταξη, όλοι οι συμμετέχοντες ξεκίνησαν από φυσιολογικό φλεβοκομβικό ρυθμό.

☕ Ο διαχωρισμός των ομάδων

Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν τυχαία σε δύο ομάδες:

1. Ομάδα Καφέ → ≥1 φλιτζάνι καφεϊνούχου καφέ καθημερινά

2. Ομάδα Αποχής → πλήρης αποφυγή καφεΐνης για 6 μήνες

📉 Τα αποτελέσματα ήταν ξεκάθαρα

Μετά από 6 μήνες παρακολούθησης:

🔻 Υποτροπή AF/Κολπικού πτερυγισμού

• 47% στην ομάδα καφέ

• 64% στην ομάδα αποχής
  👉 39% μικρότερος κίνδυνος υποτροπής
  (HR = 0.61, P = .01)

🔻 Μόνο επεισόδια κολπικής μαρμαρυγής

• Παρόμοια μείωση κινδύνου
  (HR = 0.62, P = .014)

🔻 As-treated ανάλυση

Ακόμη μεγαλύτερη μείωση όταν λήφθηκε υπόψη η πραγματική κατανάλωση:
(HR = 0.53, P = .002)

💥 Μηδενική αύξηση ανεπιθύμητων ενεργειών

Δεν υπήρχαν σημαντικές διαφορές μεταξύ των ομάδων.

📌 Τι σημαίνουν αυτά τα ευρήματα;

Για πρώτη φορά, μια καλά σχεδιασμένη τυχαιοποιημένη μελέτη δείχνει ότι:

✔ Ο καφές δεν είναι αρρυθμιογόνος για τους περισσότερους ασθενείς με AF.

✔ Η καθημερινή, μέτρια κατανάλωση καφέ ίσως έχει προστατευτική δράση.

✔ Οι ασθενείς δεν χρειάζεται να διακόπτουν τον καφέ τους, εκτός αν βλέπουν ξεκάθαρη επιδείνωση.

“Δεν υπάρχει πλέον πειστικός λόγος να πούμε στους ασθενείς με AF να αποφεύγουν τον καφέ.”

🧠 Πιθανός μηχανισμός προστασίας

Αν και η DECAF trial δεν σχεδιάστηκε για να αποκαλύψει μηχανισμούς, προηγούμενα δεδομένα υποστηρίζουν ότι ο καφές:

• μειώνει τη φλεγμονή

• βελτιώνει την ενδοθηλιακή λειτουργία

• δρα ευεργετικά στο συμπαθητικό/παρασυμπαθητικό σύστημα

• περιέχει αντιοξειδωτικά όπως χλωρογενικά οξέα

Όλα αυτά μπορεί να μειώνουν την ηλεκτρική αστάθεια των κόλπων.

⚠️ Περιορισμοί της μελέτης

Οι ερευνητές επισημαίνουν:

• Τα στοιχεία κατανάλωσης καφέ βασίστηκαν σε αυτοαναφορά

• Η μελέτη δεν ήταν τυφλή (λόγω φύσης της παρέμβασης)

• Η ομάδα αποχής… δεν απέφυγε πλήρως τον καφέ (μόνο 69% συμμορφώθηκε)

• Δεν εξετάστηκαν υψηλές δόσεις καφεΐνης

• Δεν περιλάμβανε άτομα που δεν έπιναν καφέ εξ αρχής

• Δεν εξετάστηκαν ενεργειακά ποτά ή άλλα καφεϊνούχα προϊόντα

Παρά τα παραπάνω, τα αποτελέσματα παραμένουν ισχυρά και κλινικά σημαντικά.

💬 Πρακτικό Σχόλιο

• τα δεδομένα στηρίζουν τη συνέχιση της μέτριας κατανάλωσης καφέ

• οι γιατροί δεν πρέπει αυτοματοποιημένα να συστήνουν αποχή

• η εξατομίκευση παραμένει βασική, αφού κάποιοι ασθενείς αναφέρουν προσωπικές ευαισθησίες

✔️ Κλινικό μήνυμα για τους γιατρούς

• Η μέτρια κατανάλωση καφέ είναι ασφαλής σε ασθενείς με AF

• Η συστηματική αποχή δεν φαίνεται να προσφέρει όφελος

• Μπορεί να υπάρχει αντι-αρρυθμική δράση, αλλά χρειάζονται περισσότερες μελέτες

• Ασθενείς που γνωρίζουν ότι ο καφές τους προκαλεί συμπτώματα θα πρέπει να το λάβουν υπόψη — η εξατομίκευση είναι το κλειδί.

📝 Συμπέρασμα

Η μελέτη DECAF αλλάζει τον τρόπο που προσεγγίζουμε τον καφέ στην κολπική μαρμαρυγή:

☕ Ο καφές δεν είναι εχθρός — σε ορισμένους ασθενείς μπορεί να είναι μέχρι και προστατευτικός.
✔ Δεν αυξάνει επεισόδια AF
✔ Μπορεί να μειώσει υποτροπές
✔ Είναι ασφαλής σε μέτριες ποσότητες

Με βάση τα νέα δεδομένα, η ιατρική κοινότητα μπορεί να καθησυχάσει τους ασθενείς:
👉 Ο ένας καφές την ημέρα όχι μόνο δεν βλάπτει — μπορεί να βοηθά.

Το άρθρο επιμελήθηκε ο Παθολόγος Ηρακλής Αβραμόπουλος
Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Υγεία

📚 Βιβλιογραφία

1. Wong CX et al. Caffeinated Coffee and Atrial Fibrillation Recurrence in the DECAF Randomized Trial. JAMA, 2025.

2. Marcus GM, et al. AHA Scientific Sessions Presentation, 2025.

3. AHA Guidelines for Atrial Fibrillation Management, 2024.

4. Ding M et al. Coffee Consumption and Cardiovascular Risk. Circulation, 2023.