Η χρόνια νεφρική νόσος (ΧΝΝ) είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας. Προκαλείται από βλάβη των νεφρών ποικίλης αιτιολογίας, με κύριες αιτίες τον διαβήτη και την υπέρταση. Η διάγνωση βασίζεται στην παρουσία νεφρικής βλάβης και στον ρυθμό σπειραματικής διήθησης (eGFR), ο οποίος μετρά την ικανότητα των νεφρών να φιλτράρουν το αίμα.
Γιατί μας αφορά
Η Χρόνια Νεφρική Νόσος (ΧΝΝ) εξελίσσεται «σιωπηλά». Η έγκαιρη διάγνωση μειώνει καρδιαγγειακό κίνδυνο, αποτρέπει επιπλοκές και καθυστερεί την ανάγκη για θεραπεία υποκατάστασης.
Ποιοι πρέπει να ελέγχονται
Υπέρταση ή/και Σακχαρώδης Διαβήτης
Παχυσαρκία/μεταβολικό σύνδρομο, οικογενειακό ιστορικό ΧΝΝ
Καρδιαγγειακή νόσος, ηλικία άνω των 60 ετών
Χρόνια λήψη νεφροτοξικών (π.χ. αντιφλεγμονωδών ΜΣΑΦ) ή επαναλαμβανόμενες νεφρολιθιάσεις
Ποιες εξετάσεις χρειάζονται
Κρεατινίνη ορού → eGFR (υπολογισμός νεφρικής λειτουργίας)
ACR (Albumin/Creatinine Ratio) σε πρωινά ούρα: λευκωματουρία/αλβουμινουρία
Αρτηριακή πίεση, κάλιο, ουρία, γλυκόζη/HbA1c, λιπίδια
Πώς σταδιοποιείται (απλά)
eGFR (G στάδιο): G1 ≥90, G2 60–89, G3a 45–59, G3b 30–44, G4 15–29, G5 <15 (ml/min/1.73m²)
ACR (A στάδιο): A1 <30 mg/g, A2 30–300, A3 >300
Ο κίνδυνος ανεβαίνει όσο χειροτερεύουν και τα δύο.
Πότε ανησυχώ / παραπομπή σε νεφρολόγο
eGFR <60 ή πτώση >20% σε 3–6 μήνες
ACR ≥30 mg/g σε 2/3 μετρήσεις (επίμονη λευκωματουρία)
Αυξημενπ κάλιο, ανθεκτική υπέρταση, αιματουρία με παθολογικά ευρήματα
Ταχεία επιδείνωση, υποψία σπειραματονεφρίτιδας ή συστηματικής νόσου
Τι μπορώ να κάνω σήμερα (νεφροπροστασία)
Αρτηριακή πίεση στον στόχο (συχνά <130/80, εξατομικεύεται) — ACEi/ARB πρώτης γραμμής σε λευκωματουρία.
Γλυκόζη: καλή ρύθμιση διαβήτη· SGLT-2 όπου ενδείκνυται για νεφρο- και καρδιο-προστασία.
Διατροφή: μεσογειακό πρότυπο, αλάτι λιγότερο από 5–6 g/ημ., επαρκής πρωτεΐνη (όχι υπερβολή), έλεγχος φωσφόρου/καλίου σε προχωρημένα στάδια.
Φάρμακα: αποφυγή ΜΣΑΦ, προσαρμογές δόσεων σύμφωνα με eGFR.
Τρόπος ζωής: μείωση βάρους, άσκηση, διακοπή καπνίσματος, ύπνος.
Εμβολιασμοί: γρίπη/πνευμονιόκοκκος, σύμφωνα με οδηγίες.
Συχνές απορίες
Η κρεατινίνη μου είναι «οριακή», τι σημαίνει; Μία τιμή δεν αρκεί· χρειάζεται eGFR και επανάληψη.
Μπορεί να έχω ΧΝΝ με φυσιολογική κρεατινίνη; Ναι, αν υπάρχει επίμονη λευκωματουρία (ACR↑) ή δομική βλάβη.
Πονάει η ΧΝΝ; Όχι συνήθως. Συμπτώματα εμφανίζονται αργά — γι’ αυτό προληπτικός έλεγχος.
Red flags (επικοινώνησε άμεσα)
Ταχεία πτώση διούρησης, έντονο οίδημα, δύσπνοια
Πολύ υψηλή πίεση, αρρυθμίες, υπερκαλιαιμία
Συστηματικά συμπτώματα με αιματουρία/πρωτεϊνουρία
Πρακτικό πλάνο 8 εβδομάδων
Baseline: eGFR, ACR ×2, αρτηριακή πίεση, HbA1c/λιπίδια, κάλιο.
Ρύθμιση: lifestyle + τιτλοποίηση αντιυπερτασικών (ACEi/ARB), αξιολόγηση για SGLT-2.
Επανέλεγχος 4–8 εβδομάδες: eGFR/κάλιο/ACR, προσαρμογές φαρμάκων.
Μακροχρόνια: παρακολούθηση ανά 3–6 μήνες (ανά στάδιο/ACR).
Συμπέρασμα
Η ΧΝΝ διαγιγνώσκεται με δύο απλές εξετάσεις: eGFR & ACR. Ο έγκαιρος έλεγχος, η σωστή ρύθμιση πίεσης/γλυκόζης και οι στοχευμένες θεραπείες μειώνουν επιπλοκές και προστατεύουν καρδιά & νεφρά.
Το άρθρο επιμελήθηκε ο Ηρακλής Αβραμόπουλος
Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Υγεία
Leave a Reply