Σε μια μεγάλη ανάλυση δεδομένων, οι αγωνιστές GLP-1 μείωσαν τον κίνδυνο για πολλές νόσους που δεν σχετίζονται με τον διαβήτη.
Οι αγωνιστές υποδοχέα γλυκαγόνου πεπτιδίου-1 (GLP-1), που αναπτύχθηκαν για τη θεραπεία ασθενών με διαβήτη, προσφέρουν επίσης πολλά πρόσθετα οφέλη. Σε μια πολύ μεγάλη μελέτη (7 εκατομμύρια ανθρωπο-έτη παρατήρησης), χρησιμοποιώντας βάσεις δεδομένων του Υπουργείου Υποθέσεων Βετεράνων των ΗΠΑ, οι ερευνητές ποσοτικοποίησαν τα οφέλη και τους κινδύνους που σχετίζονται με τους αγωνιστές GLP-1.
Περισσότεροι από 200.000 ασθενείς με διαβήτη που ξεκίνησαν αγωνιστές GLP-1 μεταξύ Οκτωβρίου 2017 και Δεκεμβρίου 2023 συγκρίθηκαν με 535.000 παρόμοιους ασθενείς που ξεκίνησαν σουλφονυλουρίες, αναστολείς διπεπτιδυλ πεπτιδάσης-4 (DPP-4) ή αναστολείς συμμεταφορέα νατρίου-γλυκόζης-2 (SGLT-2) κατά την περίοδο αυτή. Προσδιορίστηκε επίσης μια ομάδα 1,2 εκατομμυρίων μελών «συνήθους φροντίδας», η οποία είχε ξεκινήσει φάρμακα που δεν ανήκουν στα GLP-1 ανάλογα πριν από τον Οκτώβριο του 2017 και συνέχισε τη χρήση αυτή έως το 2023.
Οφέλη
Σε μια προσαρμοσμένη ανάλυση, σε σύγκριση με τη συνήθη φροντίδα, η χρήση αγωνιστών GLP-1 συσχετίστηκε με σημαντικά χαμηλότερο κίνδυνο για πολλές διαταραχές, όπως καρδιακή ανεπάρκεια, καρδιακή ανακοπή, αναπνευστική ανεπάρκεια και πνευμονία, θρομβοεμβολικές διαταραχές, νόσο Αλτσχάιμερ και άλλες μορφές άνοιας, κατάχρηση ουσιών και σχιζοφρένεια (αναλογίες κινδύνου, 0,8–0,9).
Κίνδυνοι
Οι κίνδυνοι για τους χρήστες αγωνιστών GLP-1 ήταν σημαντικά υψηλότεροι για αρκετές διαταραχές, όπως γαστρεντερικές διαταραχές, υπόταση, νεφρολιθίαση, αρθραλγίες και αρθρίτιδα (HRs, 1,1–1,2). Τα αποτελέσματα ήταν παρόμοια όταν η ομάδα αγωνιστών GLP-1 συγκρίθηκε με ασθενείς που ξεκίνησαν ένα από τα άλλα τρία φάρμακα μετά τον Οκτώβριο του 2017.
Αυτή η μελέτη επιβεβαιώνει τα ευρήματα προηγούμενων μικρών μελετών: Οι αγωνιστές GLP-1 μειώνουν τον κίνδυνο για πολλές αρκετά διαφορετικές και πολύ σημαντικές νόσους, τουλάχιστον σε ασθενείς με διαβήτη — τα οφέλη ήταν σαφή ήδη από τα πρώτα 6 χρόνια της θεραπείας. Παρατηρήθηκαν επίσης ορισμένες ανεπιθύμητες ενέργειες και δεν γνωρίζουμε εάν ενδέχεται να υπάρχουν μακροπρόθεσμες ανεπιθύμητες ενέργειες. Ωστόσο, οι αγωνιστές GLP-1 είναι μία από τις πιο σημαντικές νέες κατηγορίες φαρμάκων τα τελευταία 50 χρόνια και αποτελούν παράδειγμα του πώς η υποστήριξη της βασικής έρευνας μπορεί να παράγει απροσδόκητα οφέλη τεράστιας αξίας.
Βιβλιογραφία
Xie Y et al. Mapping the effectiveness and risks of GLP-1 receptor agonists. Nat Med 2025 Mar; 31:951.
