Σε δύο μεγάλες ερευνητικές ομάδες, διαπιστώθηκε μια μικρή αύξηση του κινδύνου γαι νευροψυχιατρικές διαταραχές.
Η μοντελουκάστη είναι ένας ανταγωνιστής του υποδοχέα λευκοτριενίων που έχει εγκριθεί για το άσθμα και την αλλεργική ρινίτιδα. Το 2020, μετά από αναφορές μετά την κυκλοφορία του φαρμάκου για άγχος, διαταραχές ύπνου, κατάθλιψη και αυτοκτονικές τάσεις με τη μοντελουκάστη, ο FDA των ΗΠΑ απαίτησε να τοποθετηθεί μια προειδοποίηση για νευροψυχιατρικά συμβάντα στην ετικέτα του φαρμάκου. Μεταγενέστερες μελέτες είχαν αντικρουόμενα αποτελέσματα σχετικά με νευροψυχιατρικά συμβάντα που σχετίζονται με τους ανταγωνιστές υποδοχέα λευκοτριενίων. Τώρα, δύο μεγάλες αναδρομικές μελέτες προσφέρουν περισσότερες πληροφορίες.
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν μια κορεατική βάση δεδομένων για να αξιολογήσουν 145.000 ενήλικες με άσθμα ή αλλεργική ρινίτιδα και νευροψυχιατρικά συμβάντα, και 145.000 αντίστοιχους μάρτυρες με άσθμα ή αλλεργική ρινίτιδα που δεν είχαν νευροψυχιατρικά συμβάντα. Η μοντελουκάστη ή η πρανλουκάστη συνταγογραφήθηκαν σημαντικά συχνότερα εντός 6 μηνών πριν από την έναρξη νευροψυχιατρικών συμβάντων από ό,τι εντός 6 μηνών πριν από τις ημερομηνίες αναφοράς για τους μάρτυρες (λόγος πιθανοτήτων, ≈1,3). Η διαταραχή του ύπνου ήταν το πιο συχνό νευροψυχιατρικό συμβάν. Τα νευροψυχιατρικά συμβάντα που σχετίζονται με τη μοντελουκάστη ήταν πιο συχνά σε ασθενείς με άσθμα (έναντι αλλεργικής ρινίτιδας), μεγαλύτερη ηλικία, χαμηλότερο εισόδημα και περισσότερες συννοσηρότητες.
Σε μια δεύτερη μελέτη, ερευνητές στην Ταϊβάν χρησιμοποίησαν μια εθνική ερευνητική βάση δεδομένων για να αξιολογήσουν 165.000 ενήλικες και παιδιά με άσθμα που έλαβαν ανταγωνιστές υποδοχέων λευκοτριενίων και 78.000 που έλαβαν εισπνεόμενα κορτικοστεροειδή (ICS) από το 2010 έως το 2021. Η συχνότητα εμφάνισης νευροψυχιατρικών συμβάντων ήταν σημαντικά υψηλότερη μεταξύ των ληπτών ανταγωνιστών υποδοχέων λευκοτριενίων από ό,τι μεταξύ των ληπτών ICS (25,1 έναντι 23,5 ανά 1000 άτομα-έτη).
Αυτές οι μελέτες δείχνουν μια μικρή συσχέτιση μεταξύ των νευροψυχιατρικών παρενεργειών και της χρήσης μοντελουκάστης ή άλλων ανταγωνιστών υποδοχέων λευκοτριενίων. Το βλέπουμε αυτό στην καθημερινή πρακτική, κυρίως σε ηλικιωμένους ασθενείς που αναφέρουν διαταραγμένο ύπνο ή παράξενα όνειρα, και σε γονείς που αναφέρουν προβλήματα συμπεριφοράς σε παιδιά. Οι συνταγές για μοντελουκάστη έχουν μειωθεί αρκετά επειδή τα ρινικά στεροειδή είναι σαφώς καλύτερα για την αλλεργική ρινίτιδα και τα εισπνεόμενα κορτικοστεροειδή είναι σαφώς καλύτερα για το άσθμα. Σε ασθενείς που χρησιμοποιούν ήδη εισπνεόμενα κορτικοστεροειδή συν βρογχοδιασταλτικά μακράς δράσης, η μοντελουκάστη είναι απίθανο να προσθέσει ουσιαστικό όφελος.
Βιβλιογραφία
Jo Y-W et al. Neuropsychiatric events related to montelukast and pranlukast in adults with asthma and rhinitis: A 10-year nationwide population-based study. J Allergy Clin Immunol Pract 2025 Apr; 13:893.
Yao T-C et al. Comparative risk of neuropsychiatric adverse events associated with leukotriene-receptor antagonists versus inhaled corticosteroids. J Allergy Clin Immunol Pract 2025 Apr; 13:903.
Larenas-Linnemann DES et al. Advancing evidence for neuropsychiatric disorders (depression, anxiety, and sleep) with leukotriene receptor antagonists in selected patients. J Allergy Clin Immunol Pract 2025 Apr
