Ειδικοί σ’ αυτό τον τομέα συζητούν εάν ο καρκίνος του προστάτη Gleason 6 θα πρέπει να χαρακτηρίζεται ως «καρκίνος».
Μια ομάδα 50 ειδικών στον καρκίνο του προστάτη, που εκπροσωπούν πολυάριθμους τομείς εξειδίκευσης, συναντήθηκε πρόσφατα για να εξετάσει εάν η νεοπλασία του προστάτη χαμηλού βαθμού (Gleason 6 ή Ομάδα Βαθμού 1 [GG1]) θα πρέπει να ονομάζεται “καρκίνος”. Οι συμμετέχοντες δεν κατέληξαν σε τελικά συμπεράσματα, αλλά οι συζητήσεις τους, συμπεριλαμβανομένων 36 ανατεθειμένων παρουσιάσεων και συζητήσεων, θα πρέπει να ενδιαφέρουν τόσο τους ειδικούς όσο και τους κλινικούς ιατρούς πρωτοβάθμιας περίθαλψης.
Βαθμολογία καρκίνου προστάτη
Ο καρκίνος του προστάτη βαθμολογείται ιστολογικά από τους παθολογοανατόμους σε μια κλίμακα από 1 έως 5 (από καθόλου έως ιδιαίτερα καρκινικά χαρακτηριστικά). Οι βαθμολογίες του πρωτογενούς ιστολογικού προτύπου και του πιο κοινού δευτερογενούς προτύπου αθροίζονται. Ο καρκίνος του προστάτη δεν διαγιγνώσκεται όταν αυτή η βαθμολογία είναι ≤5, επομένως το εύρος των βαθμολογιών για μια βλάβη που χαρακτηρίζεται ως «καρκίνος» είναι από 6 έως 10. Μια βαθμολογία Gleason 6 (δηλαδή, 3+3) ονομάζεται GG1.
Σε σειρές νεκροψίας, οι αλλοιώσεις GG1 είναι τόσο συχνά παρούσες που πολλοί ειδικοί πιστεύουν ότι αποτελούν φυσιολογικό χαρακτηριστικό της γήρανσης. Οι καθαρές αλλοιώσεις GG1 δεν προκαλούν συμπτώματα και, εάν δεν αλλάξουν κατά την παρακολούθηση, παραμένουν ασυμπτωματικές και δεν κάνουν μετάσταση. Η υπερβολική θεραπεία των επίμονων, αλλά αμετάβλητων, αλλοιώσεων GG1 προκαλεί σημαντική και αποτρέψιμη νοσηρότητα, χωρίς να βελτιώνει τη θνησιμότητα από κάθε αιτία ή την ειδική για τον καρκίνο θνησιμότητα. Ωστόσο, οι αλλοιώσεις GG1 δεν πρέπει να θεωρούνται «φυσιολογικές» από τους γιατρούς ούτε να παρουσιάζονται ως τέτοιες στους ασθενείς. Επειδή μπορούν δυνητικά να εξελιχθούν σε πιο επιθετική, κλινικά σημαντική νόσο, θα πρέπει να προσφέρεται ενεργή παρακολούθηση. Οι συμμετέχοντες στη σύνοδο κορυφής υπέθεσαν ότι η δέσμευση για ενεργή παρακολούθηση τόσο από τον γιατρό όσο και από τον ασθενή θα μπορούσε να συζητηθεί πιο παραγωγικά εάν οι αλλοιώσεις GG1 μετονομαστούν και δεν λέγονται «καρκίνος».
Οι συγγραφείς υποστηρίζουν επίσης ότι ο ενθουσιασμός και η υποστήριξη μεταξύ των κλινικών γιατρών για τον έγκαιρο έλεγχο, συμπεριλαμβανομένης της εξέτασης του ειδικού προστατικού αντιγόνου (PSA), θα μπορούσαν να βελτιωθούν εάν επιτευχθεί σαφής συναίνεση σχετικά με τον τρόπο συζήτησης και διαχείρισης των αλλοιώσεων GG1. Παρόλο που η πλειονότητα των περιπτώσεων GG1 στις ΗΠΑ αντιμετωπίζονται πλέον με ενεργητική παρακολούθηση, εξακολουθούν να υπάρχουν κατά τόπους διακυμάνσεις στην πράξη. Σύμφωνα με τους συγγραφείς, «η GG1 θα πρέπει σχεδόν πάντα να αντιμετωπίζεται με αρχική ενεργητική παρακολούθηση ή παρατήρηση». Μια σημαντική μείωση στην άμεση θεραπεία της GG1 θα μπορούσε να βελτιώσει την αποδοχή των ασθενών για πιο τακτικό έλεγχο, οδηγώντας σε έγκαιρη ανίχνευση επιθετικών αλλοιώσεων.
Προβλήματα με την αλλαγή ονόματος
Υπάρχουν δύο ανησυχίες σχετικά με την αλλαγή ονόματος. Πρώτον, η προσήλωση σε ένα πρόγραμμα ενεργητικής παρακολούθησης μπορεί να είναι χαμηλή εάν η βλάβη δεν χαρακτηρίζεται ως «καρκίνος». Και δεύτερον, η ενεργητική παρακολούθηση ή η πιο επιθετική διαχείριση ασθενών υψηλού κινδύνου (συμπεριλαμβανομένων εκείνων με πρώιμο και ισχυρό οικογενειακό ιστορικό καρκίνου) ενδέχεται να μην υποστηρίζεται από τα ασφαλιστικά προγράμματα υγείας εάν η βλάβη δεν χαρακτηρίζεται ως «καρκίνος».
Μια προτεινόμενη ονομασία για τις αλλοιώσεις GG1 είναι «αδενικό νεόπλασμα». Η διαδικασία μετονομασίας θα μπορούσε να επωφεληθεί από την εμπειρία των ειδικών στον καρκίνο του θυρεοειδούς, οι οποίοι εργάστηκαν σε μια διαδικασία μετονομασίας μιας αδρανούς παραλλαγής της θηλώδους νεοπλασίας του θυρεοειδούς – που προηγουμένως χαρακτηριζόταν ως «καρκίνος» – σε «μη επεμβατικό θυλακιώδες νεόπλασμα του θυρεοειδούς με θηλώδη πυρηνικά χαρακτηριστικά».
Σύνοψη
Συνοψίζοντας, αυτό το συνέδριο κορυφής εμπειρογνωμόνων άνοιξε μια κρίσιμη συζήτηση σχετικά με τον τρόπο ονομασίας μιας ιστολογικής βλάβης του προστάτη. Οι ασθενείς με αλλοιώσεις GG1 γενικά αντιμετωπίζονται από ουρολόγους, αλλά οι κλινικοί γιατροί πρωτοβάθμιας περίθαλψης συχνά ερωτώνται από τους ασθενείς να πούν τη γνώμη τους σχετικά με τις εναλλακτικές θεραπείες και θα πρέπει να ενημερώνονται για αυτή τη συζήτηση και να είναι έτοιμοι να συμμετάσχουν σε κοινή λήψη αποφάσεων, εάν τους ζητηθεί. Παρόμοιες συζητήσεις βρίσκονται σε εξέλιξη σχετικά με τον τρόπο ονομασίας και διαχείρισης του πορογενούς καρκινώματος in situ (DCIS) του μαστού, αλλά αυτός ο τομέας είναι λιγότερο ανεπτυγμένος επειδή τα μακροπρόθεσμα δεδομένα DCIS είναι ελάχιστα σε σύγκριση με αυτά των αλλοιώσεων του προστάτη GG1.
Βιβλιογραφία
Matthew R Cooperberg, et al., for the CANCER-GG1 Writing Group. When is prostate cancer really cancer?, JNCI: Journal of the National Cancer Institute, Volume 117, Issue 3, March 2025, Pages 402–405.
Cooperberg MR et al. Time trends and variation in the use of active surveillance for management of low-risk prostate cancer in the US. JAMA Netw Open 2023 Mar 2; 6:e231439.
Alejandro Berlin, et al. The influence of the “cancer” label on perceptions and management decisions for low-grade prostate cancer, JNCI: Journal of the National Cancer Institute, Volume 115, Issue 11, November 2023, Pages 1364–1373.
Rubin R. Experts Are Debating Whether Some Cancers Shouldn’t Be Called That. JAMA. 2025;333(7):556–558.
Hwang ES, Hyslop T, Lynch T, et al. Active Monitoring With or Without Endocrine Therapy for Low-Risk Ductal Carcinoma In Situ: The COMET Randomized Clinical Trial. JAMA. 2025;333(11):972–980.
