Νέες συστάσεις βασισμένες σε μετα-ανάλυση από μια διεθνή ομάδα ειδικών στον πόνο.
Ο νευροπαθητικός πόνος είναι ο πόνος που προκαλείται από μια βλάβη ή νόσο του σωματοαισθητικού νευρικού συστήματος. Ο νευροπαθητικός πόνος μπορεί να σχετίζεται με ανώμαλες αισθήσεις που ονομάζονται δυσαισθησία ή πόνος από κανονικά μη επώδυνα ερεθίσματα (αλλοδυνία). Μπορεί να έχει συνεχή ή/και επεισοδιακά (παροξυσμικά) στοιχεία. Τα τελευταία μοιάζουν με μαχαιριές ή ηλεκτροσόκ. Συνήθεις ιδιότητες είναι το κάψιμο ή το κρύο, αισθήματα “τσιμπήματος από βελόνες”, μούδιασμα και κνησμός.
Έως και 7-8% του ευρωπαϊκού πληθυσμού υποφέρει από νευροπαθητικό πόνο, και στο 5% των ατόμων μπορεί να είναι σοβαρός. Ο πόνος μπορεί να οφείλεται σε διαταραχές του περιφερικού νευρικού συστήματος ή του κεντρικού νευρικού συστήματος (εγκέφαλος και νωτιαίος μυελός). Ο νευροπαθητικός πόνος μπορεί να εμφανιστεί μεμονωμένα ή σε συνδυασμό με άλλες μορφές πόνου. Οι ιατρικές θεραπείες επικεντρώνονται στον εντοπισμό της υποκείμενης αιτίας και στην ανακούφιση του πόνου. Σε περιπτώσεις περιφερικής νευροπάθειας, ο πόνος μπορεί να εξελιχθεί σε έλλειψη ευαισθησίας.
Η Ομάδα Ειδικού Ενδιαφέροντος για τον Νευροπαθητικό Πόνο, μέρος της Διεθνούς Ένωσης για τη Μελέτη του Πόνου, διεξήγαγε μια συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση για να ενημερώσει τις συστάσεις της του 2015 σχετικά με τη διαχείριση του νευροπαθητικού πόνου. Η ανάλυση περιελάμβανε περίπου 300 τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες μελέτες φαρμακολογικών και μη επεμβατικών επιλογών νευροδιαμόρφωσης για τη διαχείριση του νευροπαθητικού πόνου. Η μέση διάρκεια των μελετών ήταν 8 εβδομάδες.
Οι συγγραφείς περιόρισαν την ανάλυσή τους σε ορισμένους πληθυσμούς μελέτης, όπως ασθενείς με μεθερπητική νευραλγία, διαβητική επώδυνη πολυνευροπάθεια και κεντρικό πόνο μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο. Αξιοσημείωτες εξαιρέσεις ήταν ο πόνος στη μέση χωρίς ριζιτικό πόνο και η ινομυαλγία.
Τα βασικά σημεία περιλαμβάνουν τα ακόλουθα:
Τα φάρμακα πρώτης γραμμής για τον νευροπαθητικό πόνο είναι τα τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά (TCA), τα γκαμπαπεντινοειδή και οι αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης και νορεπινεφρίνης (SNRIs).
Για τα φάρμακα πρώτης γραμμής, ο αριθμός που απαιτείται για τη θεραπεία μιας κλινικά σημαντικής απόκρισης στον πόνο κυμαίνεται από 5 έως 9.
Οι επιλογές δεύτερης γραμμής περιλαμβάνουν τοπικές μορφές καψαϊκίνης και λιδοκαΐνης.
Οι συγγραφείς θεωρούν τα οπιοειδή ως επιλογές θεραπείας τρίτης γραμμής και συνιστούν την αποφυγή της χρήσης κανναβινοειδών.
Τα δεδομένα σχετικά με τη διέγερση του νωτιαίου μυελού και τη διαδερμική ηλεκτρική νευρική διέγερση ήταν ασαφή.
Τα φάρμακα πρώτης γραμμής πιθανότατα είναι γνωστά στους περισσότερους κλινικούς γιατρούς που θεραπεύουν ασθενείς με νευροπαθητικό πόνο: TCA, SNRI και γκαμπαπεντινοειδή. Τα οφέλη όλων των φαρμάκων είναι μέτρια και οι βλάβες πιθανότατα υποτιμώνται στις κλινικές μελέτες, οι οποίες είναι ως επί το πλείστον μικρής διάρκειας (<3 μήνες). Οι συγγραφείς επέλεξαν να κάνουν καθολικές συστάσεις για τη διαχείριση του νευροπαθητικού πόνου, δηλώνοντας ότι τα στοιχεία ήταν ανεπαρκή για καθοδήγηση σε συγκεκριμένους πληθυσμούς ασθενών. Δεδομένης της ετερογενούς φύσης του νευροπαθητικού πόνου, οι ευρείες συστάσεις μπορούν να συγκαλύψουν τις διαφορές μεταξύ των φαρμάκων στη βιβλιογραφία των κλινικών μελετών. Για παράδειγμα, τα γκαμπαπεντινοειδή πιθανότατα δεν είναι ωφέλιμα για τον χρόνιο πόνο στην πλάτη με ή χωρίς ριζοπάθεια – στην πραγματικότητα, καμία μελέτη σε αυτήν την ανάλυση δεν έδειξε όφελος για οποιοδήποτε φάρμακο σε ασθενείς με ριζοπάθεια. Παρ’ όλα αυτά, αυτές οι συστάσεις μπορούν να αποτελέσουν ένα χρήσιμο σημείο εκκίνησης για την εξέταση των επιλογών θεραπείας για μεμονωμένους ασθενείς.
Βιβλιογραφία
Soliman N et al. Pharmacotherapy and non-invasive neuromodulation for neuropathic pain: A systematic review and meta-analysis. Lancet Neurol 2025 May; 24:413
