Η συχνότητα εμφάνισης καρκίνου σε νέα άτομα συνεχώς αυξάνει ανησυχητικά, παρόμοια όμως αύξηση παρατηρείται και σε άτομα ηλικίας 50 ετών και άνω για πολλές από τις ίδιες κακοήθεις νόσους.
Μια διεθνής έρευνα που αξιολόγησε τα ποσοστά καρκίνου από 42 χώρες διαπίστωσε ότι τόσο οι νεότεροι όσο και οι μεγαλύτεροι σε ηλικία είχαν αυξημένη συχνότητα εμφάνισης καρκίνου του μαστού, του ενδομητρίου, των νεφρών και του θυρεοειδούς, καθώς και λευχαιμίας.
Τα ευρήματα αυτά υποδηλώνουν ότι οτιδήποτε πυροδοτεί την αύξηση αυτών των καρκίνων είναι πιο πιθανό να είναι κοινό σε όλες τις ηλικιακές ομάδες, καθώς υπήρξαν παρόμοιες αυξήσεις σε νεότερους και ηλικιωμένους ενήλικες. Υπάρχει κίνδυνος οι πόροι για έρευνα και παρέμβαση να κατανεμηθούν λανθασμένα εάν η προσοχή επικεντρωθεί μόνο στις αυξήσεις του καρκίνου στους νέους. Τα στατιστικά στοιχεία συνεχίζουν να δείχνουν ότι ο καρκίνος είναι μια νόσος που επηρεάζει κυρίως τους ηλικιωμένους.
Επίπτωση καρκίνου σε νεότερα άτομα
Η 15η ετήσια Έκθεση Προόδου για τον Καρκίνο της Αμερικανικής Ένωσης για την Έρευνα για τον Καρκίνο έδειξε αυξημένες διαγνώσεις για 14 διαφορετικούς τύπους καρκίνου μεταξύ ατόμων ηλικίας κάτω των 50 ετών στις ΗΠΑ μεταξύ 2010 και 2019. Πολλές άλλες χώρες έχουν αναφέρει επίσης αυξανόμενη συχνότητα εμφάνισης σε νεαρότερη ηλικία για διάφορες κακοήθειες, σύμφωνα με το ιστορικό της μελέτης.
Ποικίλοι λόγοι θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην εξήγηση της αυξημένης συχνότητας εμφάνισης, όπως η χρήση αντιβιοτικών, η διατροφή, η παχυσαρκία, η έκθεση σε περιβαλλοντικούς παράγοντες και άλλα. Ωστόσο, πολλές έρευνες για τους καρκίνους σε νεότερη ηλικία δεν έχουν αξιολογήσει αυτές τις τάσεις σε ηλικιωμένους πληθυσμούς.
Η μελέτη
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν τη βάση δεδομένων GLOBOCAN του Διεθνούς Οργανισμού Έρευνας για τον Καρκίνο για να συγκρίνουν τα ποσοστά εμφάνισης από το 2003 έως το 2017 από χώρες σε έξι ηπείρους για δύο ηλικιακούς πληθυσμούς (20-49 ετών και 50 ετών και άνω).
Αξιολόγησαν 13 κακοήθειες που αναφέρθηκε ότι έχουν αυξηθεί σε νεότερους ενήλικες: καρκίνοι του μαστού, του παχέος εντέρου, του ενδομητρίου, του οισοφάγου, της χοληδόχου κύστης, των νεφρών, του ήπατος, του στόματος, του παγκρέατος, του προστάτη, του στομάχου και του θυρεοειδούς, και λευχαιμία.
Η μέση ετήσια ποσοστιαία μεταβολή (AAPC) χρησίμευσε ως το κύριο τελικό σημείο.
Ο καρκίνος του νεφρού και του ενδομητρίου σε άνοδο
Μεταξύ ατόμων ηλικίας 20-49 ετών, η συχνότητα εμφάνισης αυξήθηκε σε περισσότερο από το 75% των χωρών για έξι κακοήθειες.
Ο καρκίνος του θυρεοειδούς είχε την υψηλότερη διάμεση AAPC (3,57%), ακολουθούμενη από τον καρκίνο των νεφρών (2,21%), τον καρκίνο του ενδομητρίου (1,66%), τον καρκίνο του παχέος εντέρου (1,45%) και τον καρκίνο του μαστού (0,89%), και τη λευχαιμία (0,78%).
Μεταξύ των ατόμων ηλικίας 50 ετών και άνω, η συχνότητα εμφάνισης αυξήθηκε επίσης στις περισσότερες χώρες για τον καρκίνο του θυρεοειδούς (3%), τον καρκίνο των νεφρών (1,65%), τον καρκίνο του ενδομητρίου (1,2%) και του μαστού (0,86%), και τη λευχαιμία (0,61%). Η διάμεση AAPC για τον καρκίνο του παχέος εντέρου (0,37%) αυξήθηκε μόνο σε περίπου τις μισές χώρες που αξιολογήθηκαν.
Οι νεότεροι ενήλικες είχαν υψηλότερες τάσεις εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου από τους μεγαλύτερους ενήλικες στο 69% των χωρών, και η διαφορά μεταξύ των δύο ηλικιακών ομάδων έφτασε σε στατιστική σημαντικότητα στο 38% των χωρών.
Στη μελέτη, ο καρκίνος του εντέρου είναι ο μόνος καρκίνος που διαπιστώθηκε ότι αυξάνεται σε πολλές χώρες σε νεότερους ενήλικες ταχύτερα από ό,τι σε μεγαλύτερους ενήλικες. Είναι πιθανό αυτή η διαφορά να οφείλεται στον τακτικό έλεγχο του εντέρου που προσφέρεται σε ηλικιωμένους ενήλικες. Ο έλεγχος για καρκίνο του εντέρου όχι μόνο βοηθά στην ανίχνευση του καρκίνου σε πρώιμα στάδια, αλλά βοηθά και στην πρόληψη του καρκίνου μέσω της αφαίρεσης προκαρκινικών αλλοιώσεων. Αυτός θα μπορούσε να είναι ο λόγος για τον οποίο τα κρούσματα καρκίνου του εντέρου φαίνεται να αυξάνονται ταχύτερα σε νεότερους ενήλικες – γινόμαστε καλύτεροι στην πρόληψη της ανάπτυξής τους σε μεγαλύτερους ενήλικες.
Μεταξύ των ατόμων ηλικίας 20 έως 49 ετών, η συχνότητα εμφάνισης μειώθηκε σε περισσότερο από 50% των χωρών για τον καρκίνο του στομάχου (–1,62%), του οισοφάγου (–0,92%), του στόματος (–0,42%) και του ήπατος (–0,14%).
Οι ερευνητές παρατήρησαν μεταβλητότητα στη συχνότητα εμφάνισης καρκίνου της χοληδόχου κύστης, του παγκρέατος και του προστάτη μεταξύ των νεότερων ενηλίκων.
Ο ρόλος της παχυσαρκίας
Οι καρκίνοι που αυξήθηκαν και στις δύο ηλικιακές ομάδες είχαν όλες συσχετίσεις με την παχυσαρκία. Επί του παρόντος είναι άγνωστο πόσο μεγάλο μέρος της αύξησης θα μπορούσε να εξηγηθεί από την παχυσαρκία ή αν μπορεί να εμπλέκονται και νέες καρκινογόνες ουσίες.
Καθώς οι θεραπείες για τον καρκίνο εξελίσσονται, είναι απαραίτητο ότι κατανοούμε την πιο αποτελεσματική προσέγγιση που βασίζεται στις βιολογικές διακρίσεις μεταξύ διαφορετικών τύπων καρκίνου σε διάφορες ηλικιακές ομάδες. Πρέπει επίσης να αναγνωρίσουμε τις διαφορές στην ανοχή στη θεραπεία ανάλογα με την ηλικία και τις σχετικές συννοσηρότητες. Υπάρχει μια υποαναγνωρισμένη και υπομελετημένη απόχρωση στη θεραπεία των ασθενών σε κάθε άκρο του ηλικιακού φάσματος.
Υπάρχει η ανάγκη για καλύτερη εκπροσώπηση σε κλινικές μελέτες για ασθενείς ηλικίας 65 ετών και άνω, καθώς και για νεότερους ενήλικες.
Η έρευνα ζητά την προσοχή της ιατρικής κοινότητας στην αύξηση της ευαισθητοποίησης και την προώθηση της έρευνας για τη διαλεύκανση της υποκείμενης αιτίας της παγκόσμιας αύξησης της συχνότητας εμφάνισης καρκίνου. Επιπλέον, ζητά να ληφθεί υπόψη το μελλοντικό κοινωνικό βάρος που θα έχει η αύξηση στον πληθυσμό τόσο νεότερων όσο και ηλικιωμένων ατόμων που αντιμετωπίζουν καρκίνο.
Το άρθρο επιμελήθηκε ο Παθολόγος Ηρακλής Αβραμόπουλος
Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Υγεία
Βιβλιογραφία
Berrington de Gonzalez A, et al. Trends in Cancer Incidence in Younger and Older Adults: An International Comparative Analysis. Ann Intern Med. 2025;doi:10.7326/ANNALS-24-02718.
